W Augustowie nie chodzi już tylko o jedną działkę, jeden plan miejscowy i jedną decyzję, która, jak opisywaliśmy, mogła podnieść wartość prywatnego gruntu z około 150–200 tys. zł do 300–600 tys. zł. Dziś chodzi o coś jeszcze poważniejszego. O próbę wywarcia presji na redakcję, która opisała sprawę publiczną dotyczącą osób pełniących istotne role polityczne i zawodowe. W naszym pierwszym tekście pokazaliśmy, że mieszkańcy chcieli ograniczenia zabudowy, podczas gdy uwaga dotycząca działki nr 1942/4 szła w przeciwnym kierunku i dotyczyła gruntu należącego do Pawła Wnukowskiego, szefa PiS w powiecie augustowskim i Beaty Kornelius-Wnukowskiej, prawniczki miejskiej. Z dokumentów opisanych w artykule wynikało też, że chodziło o uwagę złożoną po terminie, którą mimo burmistrz Karolczuk uwzględnił przy zmianie projektu planu.
ReklamaPrzypomnijmy, co już zostało ujawnione i co nie jest żadną tajemnicą. W artykule „Zmiana planu dla Pawła Wnukowskiego, szefa PiS. Plan miejscowy szyty pod działkę polityków” opisano, że właścicielami działki 1942/4 są Paweł Wnukowski, radny województwa i szef powiatowych struktur PiS, oraz Beata Kornelius-Wnukowska, wskazana tam jako radca prawny pracująca zarówno w Urzędzie Miejskim w Augustowie, jak i w Starostwie Powiatowym. Artykuł podnosił też, że uwaga dotycząca ich działki miała zostać złożona po terminie, a mimo to zmiana została wprowadzona do projektu planu.
Drugi tekst, „Decyzja warta setki tysięcy złotych”, rozwijał wątek skutków finansowych tej zmiany. Tam opisano już wprost, że przy działce o powierzchni około 600 m² wcześniejsza wartość miała być typowa dla zwykłego gruntu budowlanego, a po zmianie parametrów planu, istotnie wyższa. W tym samym materiale postawiono pytania o polityczne i personalne tło sprawy: dlaczego uwzględniono wniosek po terminie, dlaczego dotyczył działki ważnego polityka i dlaczego decyzja dająca dużą korzyść majątkową zapadła właśnie w takim układzie personalnym.
I właśnie po tych publikacjach pojawia się klasyczny mechanizm nacisku. Nie rzeczowa debata o faktach, nie spokojne wykazanie błędów, nie merytoryczne odniesienie do dokumentów, lecz żądanie sprostowania, które samo ma poważne wady formalne. Z pisma wynika, że autorzy próbują podważyć publikację, ale ich tekst nie ogranicza się do krótkiego, rzeczowego sprostowania konkretnych informacji. Przybiera raczej formę rozbudowanej polemiki.
To właśnie jest metoda, którą redakcje w całej Polsce znają aż za dobrze. Nie trzeba od razu wygrywać sprawy w sądzie. Wystarczy wysłać pismo, postraszyć procesem, zażądać natychmiastowej reakcji, zbudować atmosferę zagrożenia i kosztu. To ma zadziałać nie tylko na autora tekstu, ale na całe otoczenie redakcyjne. Ma paść cichy sygnał: „następnym razem zastanówcie się dwa razy, zanim opiszecie nasze interesy”. Taki właśnie jest sens działań o charakterze SLAPP. Nie tyle wygrać spór co do meritum, ile wytworzyć efekt mrożący wobec krytyki prasowej i debaty publicznej.
Właśnie dlatego tego rodzaju pisma budzą tak poważny sprzeciw. Bo w demokratycznej wspólnocie lokalnej gazeta ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zadawać niewygodne pytania o sprawy publiczne, pieniądze i układy wpływu. Jeśli dotykają one działki należącej do ważnego polityka i osoby pełniącej ważną rolę w obsłudze prawnej instytucji publicznych, tym bardziej nie wolno udawać, że chodzi o zwykły, prywatny konflikt. To nie jest prywatna awantura. To jest spór o standardy życia publicznego w Augustowie.
Można oczywiście próbować zagłuszać debatę słowami o „insynuacjach”, „manipulacjach” i „atakach”. Można tworzyć atmosferę obrażonej niewinności. Można liczyć, że redakcja cofnie rękę. Ale dokumenty, które już ujawniono, oraz same wcześniejsze publikacje pokazują coś innego: sprawa ma wyraźny ciężar publiczny, dotyczy decyzji mogącej przynieść dużą korzyść majątkową i dotyka osób połączonych z lokalną polityką oraz lokalnymi strukturami instytucjonalnymi. W takiej sytuacji próba wyciszenia gazety wygląda nie jak obrona dobrego imienia, lecz jak próba uciszenia kontroli społecznej.
Dlatego tej sprawy nie wolno zostawić. Nie dlatego, że komuś potrzebna jest awantura. Dlatego, że jeszcze groźniejsze od samej kontrowersyjnej decyzji byłoby przyzwyczajenie mieszkańców, że po opisaniu niewygodnych faktów politycy i osoby z zaplecza instytucjonalnego mogą po prostu spróbować przycisnąć redakcję pismem i liczyć, że wszyscy zamilkną. Jeśli taka metoda zadziała raz, będzie wracała zawsze wtedy, gdy prasa zbliży się do spraw naprawdę ważnych.
Napisz komentarz
Komentarze