Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 1 listopada 2026 03:02
Reklama

Czy każdy widzi, jaki jest koń? – o wierzeniach (bardzo) dawnych mieszkańców Mazur i Suwalszczyzny

Podziel się
Oceń

Jaki jest koń każdy widzi i – jak sądzę – każdy z nas ma jakieś zdanie na temat tego zwierzęcia, ale czy wiecie Państwo, jakie znaczenie miały konie dla mieszkańców północno-wschodniej Polski w pierwszych wiekach naszej ery? Tak? Świetnie! Sprawdźcie, czy czymś Was zaskoczę. Nie? Nic straconego! Z przyjemnością opowiem Wam tę historię!
Czy każdy widzi, jaki jest koń? – o wierzeniach (bardzo) dawnych mieszkańców Mazur i Suwalszczyzny
Grób koński znaleziony na cmentarzysku w Szwajcarii (dziś część Suwałk) [wg J. Jaskanis 2013]

Naukowcy zajmujący się analizą tego zjawiska zaobserwowali również szereg zabiegów związanych ze sposobem grzebania koni oraz rytuałami poprzedzającymi tę czynność. W niektórych przypadkach pojawiają się przesłanki pozwalające przypuszczać, że przed złożeniem do grobu zwierzęta były zabijane i ćwiartowane. Archeolodzy odkrywali również groby, w których konie złożone były w pozycji na boku lub na brzuchu. Takie ułożenie skłania część naukowców do tezy, iż zwierzęta grzebano żywe. Wcześniej musiały być zatem pętane lub osłabiane. Ze źródeł pisanych wiemy, że wczesnośredniowieczni Prusowie konie, które miały być wykorzystane podczas ceremonii pogrzebowej, zamęczali długimi i wycieńczającymi biegami. Zwierzęta były do tego stopnia wyczerpane, że nie mogły ustać na nogach. Być może przodkowie tego ludu stosowali podobne metody. Wydaje się, iż żywe konie wpuszczano do jamy grobowej na sznurach. Zrzucenie spowodowałoby najprawdopodobniej połamanie kończyn, a takich śladów nie zaobserwowano na kościach. Jama grobowa również nie była wykopana przypadkowo. Konie składano w grobach usytuowanych na osi północ-południe (czasem z odchyleniem na wschód lub zachód), z głową skierowaną na południe.

Zwierzęta wyposażano głównie w metalowe części rzędu końskiego: wędzidła, sprzączki (elementy ogłowia lub wodzy), ozdobne rozdzielacze rzemieni. Czasem znajdowane są również przedmioty związane z pielęgnacją zwierzęcia: grzebienie wykonane z poroża, żelazne noże i nożyce.

Pewne jest, iż koń – zwierzę cenne oraz pożyteczne – nie trafiał do grobu każdego zmarłego. Można zatem pokusić się o stwierdzenie, że zwierzę to uśmiercano wyłącznie w przypadku pogrzebu wyjątkowego członka społeczności. Niestety, na podstawie pozostałości odkrywanych przez archeologów, nie uda się odpowiedzieć na szereg pytań związanych z wierzeniami oraz tak szczególną pozycją konia w społeczności bałtyjskiej.

Chciałabym, żeby z tej opowieści wypłynął jeszcze jeden – bardziej ogólny – wniosek. Historia naszych ziem jest nie mniej ciekawa niż piramidy lub Koloseum. Przeszłość tego terenu jest jedynie bardziej ukryta. Jej poznanie wymaga – być może – więcej wysiłku. Augustowszczyzna – również objęta w starożytności osadnictwem bałtyjskim – jest niesamowicie ciekawym archeologicznym poligonem, skrywającym niejedną tajemnicęJ.

Iwona Lewoc

 

 

 



Podczas wykopalisk na cmentarzysku, z pierwszych wieków naszej ery znajdującym się w Netcie, również zarejestrowane zostały groby końskie. Zwierzę pogrzebane zostało razem z skremowanym wojownikiem. Oprócz wędzidła znaleziono metalowe elementy bogato zdobionego ogłowia [wg A. Bitner-Wróblewska 2007, Pl. XXXVIII-XL]

Rekonstrukcja paradnych ogłowi koni znalezionych na cmentarzyskach bałtyjskich na Suwalszczyźnie [wg P. Piorun 2014, tabl. VIII]


Napisz komentarz

Komentarze

Temperatura: 7°C Miasto: Augustów

Ciśnienie: 1030 hPa
Wiatr: 11 km/h

Reklama
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 1
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 2
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 3
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 4
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 5
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 6
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 7
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 8
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 9
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 10
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 11
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 12
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 13
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 14
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 15
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 16
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 17
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 18
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 19
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 20
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 21
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 22
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 23
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 24
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 1 Strona nr 1
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 2 Strona nr 2
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 3 Strona nr 3
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 4 Strona nr 4
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 5 Strona nr 5
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 6 Strona nr 6
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 7 Strona nr 7
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 8 Strona nr 8
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 9 Strona nr 9
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 10 Strona nr 10
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 11 Strona nr 11
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 12 Strona nr 12
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 13 Strona nr 13
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 14 Strona nr 14
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 15 Strona nr 15
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 16 Strona nr 16
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 17 Strona nr 17
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 18 Strona nr 18
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 19 Strona nr 19
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 20 Strona nr 20
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 21 Strona nr 21
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 22 Strona nr 22
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 23 Strona nr 23
Miesięcznik Przegląd Powiatowy nr 10 z dnia 29 paź - strona 24 Strona nr 24
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: klient Treść komentarza: Czyli należy zamawiać przesyłki powyżej 150 euro? Data dodania komentarza: 29.10.2026, 08:08 Źródło komentarza: Nowa opłata za paczki spoza Unii. Od listopada zakupy z Chin zapłacą więcej Autor komentarza: Piratem pozostanie Treść komentarza: 2 tys. ? Chyba żart? 12 tys. Jakby dostał to by może się nauczył i przy okazji wpływ do budżetu. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 21:57 Źródło komentarza: Dwaj kierowcy stracili prawa jazdy po rażącym przekroczeniu prędkości w powiecie augustowskim Autor komentarza: Matrix Treść komentarza: "Chwila nieuwagi" tytuł z YouTube nieadekwatny kompletnie do pokazanego nagrania. To nie była jakaś tam nieuwaga tylko brawura, głupota i brak myślenia. Nagranie jest zatrważające... Naprawdę. Nie trzeba tłumaczyć czyja wina całkowita. Ale czy ktoś zastanowił się jak się musiał czuć kierowca tego samochodu? Bogu ducha winna osoba. Jedziesz przepisowo a tu na pełnej prędkości latające hulajnogi. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 21:53 Źródło komentarza: 13-latka na hulajnodze elektrycznej wjechała w auto. Groźne zdarzenie w Augustowie Autor komentarza: Poważnie? Treść komentarza: Kierownik wydziału komunikacji będzie startował na posła? Data dodania komentarza: 28.10.2026, 20:51 Źródło komentarza: Informacja czy manipulacja? Augustów TV pokazuje tylko część prawdy o Spółdzielni Mieszkaniowej Autor komentarza: człowiek Treść komentarza: Oglądałem film z tego wypadku. Nie widać na nim żeby na drodze z której wyjeżdżała hulajnoga stał znak .. Ustąp pierwszeństwa przejazdu". Czyli jeśli obowiązuje zasada ustąp prawej stronie to wina leży po stronie kierowcy samochodu , który w nią wjechał. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 20:50 Źródło komentarza: 14-latka na hulajnodze zderzyła się z samochodem. Trafiła do szpitala Autor komentarza: Kibicujemy naszym na Konopce Treść komentarza: Na tym polega kibicowanie. Bardzo dużo ludzi przychodzi na te mecze siatkówki. Jak fajnie grają to czemu mają nie mieć dopingu z trybun? Chyba nawet polsat sport to transmituje, widać mieszkańcom się podoba. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 20:45 Źródło komentarza: Zmiana czasu na zimowy. W nocy pośpimy godzinę dłużej Autor komentarza: BAU Treść komentarza: Pani Radna-PROSZĘ o zainteresowanie się tematem kursowania połączeń autobusowych kierunek Augustów-Ełk. Bo jest ZERO. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 17:49 Źródło komentarza: Ślepsk na końcu linii Autor komentarza: www Treść komentarza: przy tym burmistrzu nic się nie da. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 15:03 Źródło komentarza: Ślepsk na końcu linii Autor komentarza: aug Treść komentarza: Mam nadzieję, że konsekwencji wypadku nie poniósł kierowa auta. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 14:55 Źródło komentarza: 13-latka na hulajnodze elektrycznej wjechała w auto. Groźne zdarzenie w Augustowie Autor komentarza: Lucek Treść komentarza: A kim jest Ślepsk? Trzeba było się tam nie budować. Jeszcze 5 lat temu nie było tam ani jednego domu. Pensjonat i dwie stocznie. Dla bogaczy jak widać dalej źle 😆 Data dodania komentarza: 28.10.2026, 13:20 Źródło komentarza: Ślepsk na końcu linii Autor komentarza: Straszne Treść komentarza: Straszne, a najtragiczniejsze jest to że takie obrazki na nikim nie robią wrażenia zwłaszcza na rodzicach... Takich "hulajnogistów" jak ta dziewczyna w samym Augustowie na pęczki. Na pieszych nie zważają a co dopiero na jadące auta. Data dodania komentarza: 28.10.2026, 12:22 Źródło komentarza: 13-latka na hulajnodze elektrycznej wjechała w auto. Groźne zdarzenie w Augustowie Autor komentarza: ooloo Treść komentarza: Ale hasło "Teraz Rodzina" ciągle na czasie. To ich cały program. Buta, chamstwo, prymitywizm, hipokryzja, .. Nachapać się póki czas, a po nas już zgliszcza.. Data dodania komentarza: 26.10.2026, 04:04 Źródło komentarza: Seniorzy z energią i pasją. Augustowski Uniwersytet Trzeciego Wieku rozpoczął 24. rok akademicki Autor komentarza: Priorytety burmiszcza Karolczuka i ekipy Nasze Miasto-PiS☝️💪🤡👺👹🚀🛰🛸🥸🫵💰💰💰💸🤑🤝👏📉🏚🏚🏚 Treść komentarza: Miasto Augustów zatrzymało się w rozwoju, a w zasadzie pikuje w kierunku zaścianka kresów wschodnich, ponieważ burmiszcz Karolczuk zaprzestał wydawać gazetkę pod swoją redakcją, podobno finansowaną dziesiątkami tysięcy z publicznych pieniędzy. Augustów kwitł, rozwijał się wręcz w zawrotnym tempie, ale nie wiedzieć czemu burmiszcz Karolczuk postanowił przerwać ten wiekopomny roZwój, nagle zarzucając wydawanie pod swoją redakcją żurnala pudrowanego żenującą, infantylną i toporną propagandą. Data dodania komentarza: 25.10.2026, 14:13 Źródło komentarza: Informacja czy manipulacja? Augustów TV pokazuje tylko część prawdy o Spółdzielni Mieszkaniowej Autor komentarza: MMM Treść komentarza: POSTiW też zjeb...i Nawet obik postiwu zasadzili roślinki. Później je zajeżdzili to wstawili jakieś metalowe nerki jako kwietniki i połeowę z tych ocalałych roślinek posadzili. Teraz zrośnięte wszystko. Nerki zarośnięte, wokół nerek też, że ich nie widać. Obok stoi pojemnik z woreczkami na psie kupy, które ten pojemnik widział raz w życiu - kiedy go postawili i odtrąbili sukces. Od lat nie ma tam worków, bo nie ma podatków od psów - a szkoda, bo posiadacze psów powinni to współfinansować. Nawalili kamer i pewnie nie ma pieniędzy. Zasada zrobić i zapomniec. Póżniej jakoś będzie, Koterbska tez kilka iesięcy nie działała. Ba!. Taraz ten zrobili, zapadł się, rozebrali, wzmocnili i zrobili jeszcze raz. Krzaków przy chodnikach nie ma kto przyciąć. To jest kabarecik nie UM. Tylko szczekać na FB umio. Data dodania komentarza: 24.10.2026, 18:11 Źródło komentarza: Seniorzy z energią i pasją. Augustowski Uniwersytet Trzeciego Wieku rozpoczął 24. rok akademicki Autor komentarza: Menda Treść komentarza: Dlatego jesteśmy zadupiem wykluczanym na każdym kroku, bo z takimi nikt nie chce mieć nic wspolnego. Suwałki wypiękniały i się bardzo rozwinęły. Ełk też bardzo do przodu, nawet są drogowym i kolejowym węzłem podlasie-mazuty oraz PL_LT. U nas psy wiadomo czym szczekają. Data dodania komentarza: 24.10.2026, 18:00 Źródło komentarza: Informacja czy manipulacja? Augustów TV pokazuje tylko część prawdy o Spółdzielni Mieszkaniowej Autor komentarza: Meeeeeee Treść komentarza: Ten stołek to polityczna przechowalnia od lat. Data dodania komentarza: 24.10.2026, 17:57 Źródło komentarza: Informacja czy manipulacja? Augustów TV pokazuje tylko część prawdy o Spółdzielni Mieszkaniowej Autor komentarza: Ha ha ha Treść komentarza: Szklany Atol jest objęty ochroną konserwatora zabytków? No poważnie? Pani Elżbieta żąda iluminacji światecznych na całym RZ, bo płaci podatki. Czy Pani wie, że podatki płaci wiele osób i w ogóle nie ma iluminacji? Klienci Pani Przedsiębiorczyni Biznesmenki nie stać na 1 zł za parking, ale na wycieczki stać? Dziwne rozumowanie. Może Pani wykupi od miasta kawałek parkingu na potrzeby własnej firmy np. 2 stanowiska wyłacznie dla swoich klientów. Będzie Pani miała miejsca prawie własne, a miasto dochody. Powiem jeszcze jedno. Nad rzeką i Neckiem są kamery, a pod Pani firmą nie ma? No jak to tak? Data dodania komentarza: 24.10.2026, 17:55 Źródło komentarza: Rynek Zygmunta Augusta traci dawny blask? Autor komentarza: Wściekły Treść komentarza: Pośpimy dłużej. Niestetu w dzielnicy "Konopielka" dzięki burmistrzom i dyrektorce szkoły zazwyczaj w środy i soboty od 17:00 do 22:00 jest napierd.... w bębny bo są jakieś mecze w SP4. Niech sobie grają, ale na litość niech rzestaną nakur... w bębny, bo nie można odpocząc w domu. Panu burmistrzowi polecam, niech pojedzie do SP4, weźnie pałe od bębna i sobie przywli 100 razy w głowę. PS. zakłócanie spokoju hałasem w dzień jest wykroczeniem. Czy w tym mieście jest Policja? Stop bębnnom w SP4!!!!! Data dodania komentarza: 24.10.2026, 17:47 Źródło komentarza: Zmiana czasu na zimowy. W nocy pośpimy godzinę dłużej Autor komentarza: Rowerowy ale nie bulwarowy Treść komentarza: Trzeba tłumaczyć takie rzeczy? Wypośrodkować by wszystkim było lepiej, a nie tylko pieszym, ktrórzy bardzo często jakby rozumów nie mieli i nawet nie patrzą wchodząc na przejście. Tworzenie się korków, więcej spalin do wdychania itd. Piesi też ptrafia być zmorą. Wystarczy spojrzeć na ścieżki wyłacznie dla rowerów. Mają prawo iść jeżeli nie ma chodnika, ale mają obowiązek ustępowania rowerzystom, a w tym przypadku muszą chdzić lewą stroną scieżki, żeby zobaczyć i ustąpić. Ale nie, lazą cała szerokością i jeszcze ryja potrafia wydrzec. Także piesi jak chcą nadprzywilejów sobie to piwinni respektować przywileje innych np. rowerzystów. Data dodania komentarza: 24.10.2026, 17:43 Źródło komentarza: 14-latka na hulajnodze zderzyła się z samochodem. Trafiła do szpitala Autor komentarza: Rreferendum w Augustowie w sprawie odwołania naczelnego ratuszowego kabotyna. Treść komentarza: "Obietnica z kampanii wyborczej - Zapowiedź likwidacji departamentów była jednym z elementów programu Łukasza Gibały. Polityk argumentował, że reorganizacja urzędu jest potrzebna między innymi ze względu na oszczędności i konieczność uporządkowania zasad zarządzania. W kampanii zapowiadał również sprawdzenie sposobu zatrudniania osób w magistracie i miejskich spółkach w ciągu poprzednich dwóch lat. Kontrola miała dotyczyć między innymi ewentualnego nepotyzmu, faworyzowania znajomych oraz przejrzystości konkursów na stanowiska. Gibała deklarował, że osoby zatrudnione z naruszeniem przejrzystych zasad nie powinny zachowywać stanowisk, a rekrutacja na zwalniane miejsca powinna odbywać się w otwartych konkursach". Źródło: Onet - Informacje - Rewolucja w krakowskim magistracie. Prezydent Gibała likwiduje wszystkie departamenty. Data dodania komentarza: 24.10.2026, 11:32 Źródło komentarza: Leszek Stanisław Cieślik skieruje wniosek do NIK
Reklama