Uprzedź jaskrę

Co to jest jaskra?

-Jaskra należy do grupy chorób oka, które prowadzą do stopniowego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Nerw wzrokowy jest odpowiedzialny za przekazywanie informacji z oka do mózgu i jego uszkodzenie w przebiegu jaskry może spowodować stopniową, nieodwracalną utratę widzenia a nawet całkowitą ślepotę. Jaskra początkowo przebiega bezobjawowo, oczy nie bolą, nie szczypią i nie swędzą. Gdy pacjent zaczyna zauważać, że z jego widzeniem dzieje się coś niedobrego, często choroba jest już w bardzo zaawansowanym stadium.

Jakie są objawy jaskry?

-Najgorsze w jaskrze jest to, że w ponad 90% przypadków jej rozwój jest niezauważalny przez pacjenta. Chory nawet nie wie, że ma tę chorobę, ponieważ widzenie długi czas jest dobre. Dlaczego? Widzenie nasze składa się z dwóch części, tzw. ostrego widzenia centralnego (środkowego) i widzenia obwodowego, czyli to co widzimy wokół, w naszym otoczeniu. Widzenie centralne jest chronione bardzo dobrze w nerwie wzrokowym, w związku z tym długi czas zostaje zachowane. Widzimy dobrze z daleka, możemy czytać. Natomiast po cichu, powoli uszkadza się nasze widzenie obwodowe. W zaawansowanej jaskrze widzimy tak jakbyśmy patrzyli przez długie rury lub przez lunetę. Natomiast nie jesteśmy w stanie zorientować się w otoczeniu, nie zauważamy osób przechodzących obok. Możemy wpaść pod samochód, przewrócić się.

Jakie są czynniki ryzyka?

-Dokładne przyczyny jaskry są wciąż nieznane, jednak podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju tej choroby. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia jaskry to również: wiek 40+, dodatni wywiad rodzinny, niskie ciśnienie ogólne krwi, cukrzyca, przebyte urazy oka, długotrwałe stosowanie niektórych leków (Sterydy), wysoka krótkowzroczność oraz cienka rogówka.

Diagnoza jaskra. Jak uratować wzrok?

-Wczesne rozpoznanie jaskry ma ogromne znaczenie dla procesu leczenia. Powinno ono obejmować szereg badań takich jak: ostrość wzroku, pole widzenia, ocena stanu nerwu wzrokowego i siatkówki w badaniu dna oka (zwykle po rozszerzeniu źrenic) oraz ocena kąta przesączania w badaniu zwanym gonioskopią. Bardzo ważne jest wykonanie: pomiaru ciśnienia wewnątrz gałki ocznej z pomiarem grubości rogówki, jak również bardziej specjalistycznych badań: OCT- tarcz nerwu wzrokowego (tomografia oka). To ostatnie badanie pokazuje czy doszło już do uszkodzenia włókien nerwu wzrokowego. Wczesne wykrycie i rozpoczęcie leczenia jaskry ma kluczowe znaczenie w zahamowaniu jej rozwoju.

Na czym polega leczenie jaskry?

-Leczenie jest uzależnione od postaci jaskry, jak również od reakcji pacjenta na zastosowaną terapię. Lekarz prowadzący zawsze jest w stanie dobrać najlepszy sposób leczenia. Istnieje szeroki wachlarz możliwości leczenia jaskry, mający na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Jaskrę leczymy: farmakologicznie (poprzez zastosowanie kropli do oka), laserowo i chirurgicznie. Leczenie zawsze rozpoczynamy od podawania kropli. Chirurgiczne leczenie jaskry jest stosowane wtedy gdy leki podawane miejscowo oraz zbiegi laserowe nie obniżają odpowiednio ciśnienia wewnątrzgałkowego. Nie można jaskry lekceważyć i mówić: „jakoś to będzie”. Nie! jaskra musi być monitorowana, czyli pacjent musi regularnie chodzić na kontrole okulistyczne. Jeżeli choroba postępuje mimo zastosowanego leczenia to należy je zmodyfikować. Nie wolno dopuścić do sytuacji, w której doszło do poważnego uszkodzenia pola widzenia, ponieważ zmiany w jaskrze są nieodwracalne!!. Inaczej niż w przypadku zaćmy, którą jeśli usuniemy to uzyskamy poprawę widzenia. W przypadku jaskry to co zostało uszkodzone już się nie naprawi, nie cofnie.

Tak naprawdę nie ma leku na jaskrę, który przywróci utracony wzrok. Tylko wczesne jej zdiagnozowanie i zastosowanie właściwego leczenia może opóźnić postęp choroby, zachowując dobry wzrok przez długie lata.

Gdzie szukać pomocy?

-Jaskrę powinien rozpoznać każdy okulista, ale nie każdy gabinet okulistyczny jest wyposażony w odpowiednią aparaturę, aby móc wykonać badania o których wspominałam. Najlepiej przeprowadzić całą diagnostykę w jednym miejscu, gdzie jednocześnie, jak zajdzie taka potrzeba, będzie można zastosować odpowiednią metodę leczenia. Ten sam ośrodek może potem kontrolować pacjenta i monitorować przebieg choroby, aby w odpowiednim czasie zareagować, jeśli dzieje się coś niedobrego ze wzrokiem. Takie możliwości oferuje Centrum Medica Vision w Augustowie. Tu posiadamy unikalną aparaturę, gdzie pacjent, u którego rozpoznamy jaskrę będzie miał zarekomendowane odpowiednie leczenie. Jaskra wcześnie wykryta i dobrze leczona może przez kilkadziesiąt lat nie powodować żadnych zmian w narządzie wzroku, natomiast jaskra zaniedbana może prowadzić do nieodwracalnej ślepoty i to niestety obu oczu.