Lęki Tomasza Dobkowskiego

Na sesji usłyszeliśmy z ust Tomasza Dobkowskiego takie zdumiewające słowa:

- Ostatnio zapadł wyrok, taki wyrok, że uważajcie wszyscy radni. Bo jeżeli apelacja nie przyniesie efektu, to wszyscy radni będziecie biedni, bardzo biedni. Bo ten wyrok mówi tak: możesz kłamać na temat osoby publicznej i nie grozi ci za to nic. Więc jeżeli apelacja nie przyniesie efektu, to wszyscy radni będą bardzo biedni.  I wszystkie osoby w tym kraju, bo ten wyrok mówi, że można wszystko, jeśli jesteś osobą publiczną. Kłamać można, bo taka jest sentencja tego, co się działo na sali sądowej, jeśli chodzi o pomówienia. Jeżeli te pomówienia, te dyrdymały mają urosnąć do rangi instytucji państwowej, to jest problem całego kraju.  

Przeanalizowaliśmy ustne uzasadnienie sądu. Ego Tomasza Dobkowskiego podpowiada mu zbyt daleko idące wnioski. Z wyroku wynika , że radnemu rzeczywiście przysługuje mniejsza ochrona prawna przed krytyką. Nie znaczy to jednak, i sąd ani razu tak nie stwierdził, że wobec osoby publicznej można kłamać. Wręcz przeciwnie. Sąd zauważył, że sporną wypowiedź Mariana Dyczewskiego można uznać za prawdziwą. Nie podlega dyskusji, iż Dobkowski podejmuje działania, by powstała nowa obwodnica Augustowa, która poprowadzi ruch do granicy przy jego stacji benzynowej.

A oto uzasadnienie wyroku po drobnych poprawkach redakcyjnych:

W ocenie sądu wypowiedziane przez Mariana Dyczewskiego słowa mogły naruszać dobre imię Tomasza Dobkowskiego. Jednak zwrócić należy uwagę, że nie każde naruszenie dóbr osobistych ma charakter bezprawny. Aby stwierdzić, czy wypowiedź krytyczna mieści się w granicach chronionych wolnością słowa, konieczne jest zakwalifikowanie jej jako wypowiedzi o faktach lub wypowiedzi ocennej, czyli poglądu lub opinii. Kwalifikacja twierdzenia co do faktu jako fałszywego przesądza o bezprawności działania. Inaczej należy odnieść się do ocen wartościujących, zagwarantowanych przez art. 54 Konstytucji RP i pozostających pod ochroną prawa międzynarodowego w ramach wolności wypowiedzi.

Słabsza ochrona  przysługuje osobom prowadzącym działalność publiczną, bo osoby te wywierają wpływ na kształtowanie życia publicznego, co uzasadnia zainteresowanie społeczeństwa ich działaniami. Zatem zakres dopuszczalnej krytyki jest szerszy, a udzielana ochrona prawna słabsza.

W ocenie sądu sformułowane przez Mariana Dyczewskiego wobec Tomasza Dobkowskiego wypowiedzi miały charakter oceny. Stanowiły bowiem odzwierciedleniem opinii pozwanego o powodzie. Była to opinia odnosząca się do Dobkowskiego jako osoby publicznej, radnego rady miejskiej w Augustowie i stanowiła fragment debaty publicznej. Wypowiedź pozwanego  dotyczyła bardzo ważnej dla społeczności augustowskiej kwestii i debata mogła mieć zaostrzony charakter.

Jakkolwiek wypowiedź Dyczewskiego zawierała sformułowania mogące godzić w dobre imię Dobkowskiego,  to zachodziły okoliczności bezprawność działań wyłączające. Sformułowania padły wobec osoby publicznej, w debacie publicznej, w temacie wzbudzającym dużą polaryzację stanowisk. Dobkowski powinien liczyć się z tym, że jego działalność będzie przedmiotem surowych, dosadnych i często nieuprawnionych ocen, ale swoboda wymiany poglądów i idei jest wyznacznikiem demokratycznego państwa.

Nie bez znaczenia ma również okoliczność, że sformułowania użyte wobec Dobkowskiego zaczepione były w rzeczywistości. Dobkowski jawnie wypowiadał się  za wariantem budowy obwodnicy i gdyby ta trasa została zaakceptowana, to ruch samochodów w stronę granicy odbywałby się po drodze, przy której Dobkowski ma stację benzynową. Jest to fakt niezaprzeczalny.

Dla naruszenia dobra osobistego kluczowe znaczenie mają oceny społeczne, a nie subiektywne odczucia polityka.  

Nie można politykowi odmówić opowiadania się za jakąś koncepcją, na przykład trasą obwodnicy Augustowa. Nie można odmówić nikomu prawa do wyrażania negatywnej opinii. Ponieważ dotyczą one konkretnych działań Dobkowskiego, mogących mieć wpływ na funkcjonowanie całej społeczności lokalnej.

Z uwagi na powyższe sąd uznał, że wypowiedzi Dyczewskiego nie noszą cech bezprawności i powództwo zostało oddalone.