80. rocznica Obławy Augustowskiej – pamięć o ofiarach sowieckiej zbrodni (video)

Akcja rozpoczęła się 12 lipca 1945 roku. Zatrzymano wtedy około 7 tysięcy osób, z których ponad 600 nigdy nie wróciło do domów. Z obławą związany jest tzw. Dom Turka – miejsce przetrzymywania pojmanych. Instytut Pileckiego utworzył tam Dom Pamięci Obławy Augustowskiej, którego uroczyste otwarcie odbędzie się 12 lipca 2025 roku. Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 10 lipca, w Domu Turka, głos zabrali bliscy ofiar, dzieląc się swoimi wspomnieniami. Zobacz film z tego wydarzenia. Swoimi wspomnieniami dzielili się: 

-Helena Jolanta Sołtys (z domu Sobolewska) – rodzina Wacława Sobolewskiego (żołnierza AK), którego szczątki, jako jedynej ofiary Obławy, zostały odnalezione. Wacław Sobolewski został aresztowany podczas Obławy. Nie udało mu się zbiec podczas transportu – został zastrzelony na miejscu przez Sowietów. W 2021 r. badacze z IPN-u odnaleźli jego szczątki we wsi Osowy Grąd. 

-Ryszard Waszkiewicz – rodzina zamordowanego w Obławie Augustowskiej Ildefonsa Waszkiewicza – krawca. Pan Ryszard przekazał na wystawę stałą w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej przedmioty należące do Ildefonsa Waszkiewicza nożyce krawieckie oraz pomógł w odnalezieniu jego maszyny do szycia. 

-Dorota Dyjuk – wnuczka Michała Wołąsewicza, ofiary Obławy Augustowskiej – dzięki zachowanym licznym dokumentom i zdjęciom przyczyniła się do obszernego przedstawienia historii jego życia na wystawie.

PROGRAM OBCHODÓW 80.rocznicy Obławy Augustowskiej 
12-19 lipca 2025

12 LIPCA (SOBOTA)

• 11:00 – IX Publiczne Odczytywanie Nazwisk Ofiar: „Przywróćmy im twarze i imiona”.
  Organizatorzy: Klub Historyczny im. Armii Krajowej, Światowy Związek Żołnierzy AK, Bazylika pw. NSJ, Augustowskie Placówki Kultury
• 11:45 – Poświęcenie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
• 12:00 – Msza Święta w Bazylice pw. NSJ – nabożeństwo odprawi bp Romuald Kamiński, wnuk jednej z Ofiar Obławy Augustowskiej.
• 13:30 – Uroczystości oficjalne otwarcia Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
• 15:00 – Zwiedzanie wystawy.
• 16:00 – Montaż słowno-muzyczny z muzyką Filharmonii Podlaskiej i poezją Grzegorza Kucharzewskiego.

13 LIPCA (NIEDZIELA)

• 08:00 – Objazd po miejscach filtracji z Danutą i Zbigniewem Kaszlej*.
• 12:00 – Zwiedzanie kuratorskie z dr. Łukaszem Faszczą.*
• 14:00 – Debata naukowa poświęcona popularyzacji tematu Obławy Augustowskiej i wystawie stałej w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
• Uczestnicy: Barbara Bojaryn-Kazberuk, Zbigniew Gluza, Danuta Kaszlej, dr Nikita Pietrow, prof. Rafał Wnuk
• 18:00 – Śpiewanki patriotyczne – Zespół Tańca Ludowego Bystry.

14 LIPCA (PONIEDZIAŁEK)

• 12:00, 14:00 – Zwiedzanie kuratorskie z dr. Łukaszem Faszczą*.
• 16:00 – Debata naukowa: „Zmienna pamięć. Przemiany lokalnych i regionalnych tragedii w ponadnarodowe/ogólnokrajowe miejsca pamięci. Obława Augustowska – Tragedia Górnośląska – Zbrodnia w Piaśnicy (1939–1945)”.

Uczestnicy: prof. Małgorzata Dajnowicz, prof. Adam Dziurok, dr Sebastian Rosenbaum, dr Magdalena Izabella Sacha

• 20:00 – Recital Grzegorza Kucharzewskiego.
• 21:00 – Światełko Pamięci pod Murem Pamięci i lektura fragmentów „Przerwanych życiorysów” Alicji Maciejowskiej.

15 LIPCA (WTOREK)

• 14:00, 16:00 – Zwiedzanie kuratorskie z dr. Łukaszem Faszczą.*
• 18:00 – Gra terenowa: „Śladami Obławy Augustowskiej”.*
• 20:00 – Plenerowy pokaz notacji lokalnych „Świadków Historii”.

19 LIPCA (SOBOTA)
20:30 – Widowisko muzyczno-multimedialne „Lipcowi '45”. (Amfiteatr w Augustowie)

Wystąpią: Żurkowski, Marika, Ewelina Flinta, Maja Krzyżewska

*Liczba miejsc ograniczona - rezerwacje pod nr. +48 539 393 419