Lasy pszczołom pszczoły lasom

Projekt "Puszcza Augustowska i bartnictwo szansą na uratowanie ostatniej ostoi rodzimej pszczoły augustowskiej. LP-lasy pszczołom pszczoły lasom" ma na celu powiększenie populacji tej pszczoły.

-W ramach projektu chcemy stworzyć nowe i poprawić istniejące warunki bytowania dla zapylaczy w Puszczy Augustowskiej. W projekcie będzie uczestniczyć pięć nadleśnictw, a zasięg terytorialny przekracza 90 tysięcy hektarów. Będziemy tworzyć łąki kwietne, łąki pożytkowe i oczka wodne, by poprawić warunki bytowania pszczoły. Będziemy tworzyć mini sady, remizy z drzewami owocowymi, kwitnącymi, by zwiększyć bazę pokarmową dla pszczół. Jednym z głównych działań będzie zakup ponad stu uli, z których będą tworzone mini pasieki, do których będziemy wsiedlać czystą pszczołę augustowską z pasieki w Olecku -mówi Adam Sieńko z Nadleśnictwo Augustów. -Ten projekt jest niezwykle cenny. Wszyscy widzimy, co się dzieje na świecie, że zapylacze zamierają, a pszczoły giną. Tutaj będziemy mieli taką pulę genową i wiele rodzin pszczelich w lesie, które mogą być ostatnią deską ratunku. Projekt wpłynie też bezpośrednio na zdrowotność ekosystemu leśnego. Bez pszczoły nie będzie owoców leśnych i nasion, więc to środowisko nam zubożeje jeszcze bardziej. Warto podkreślić, że w Polsce znajduje się tylko 600-700 rodzin pszczoły augustowskiej, a my w ramach projektu wprowadzamy 100 rodzin, które na bieżąco będą się roiły i ich liczebność będzie się zwiększać.

Adam Sieńko dodaje, że w ramach projektu, który ma się zakończyć w 2024 roku, będą wykonywane badania naukowe.

-Badania mają potwierdzić czystość rasy pszczoły augustowskiej, sprawdzić, czy ta pszczoła się będzie w lesie krzyżowała czy nie. Będą to zarówno badania genetyczne DNA, jak i morfologiczne. W ramach projektu odbędzie się też analiza pyłkowa miodów, która wskaże, co stanowi główną bazę pokarmową dla pszczół w naszej Puszczy Augustowskiej. Kolejnym aspektem tego przedsięwzięcia będzie wymiana z leśnikami i bartnikami z Baszkirii i nowym partnerem z Białorusi. Powstanie strona internetowa i film promocyjny. Projekt będzie opierał się na ochronnie czynnej z pożytkiem dla lasów i pszczół -dodaje Adam Sieńko. -Praca nad wnioskiem o dofinansowanie tego projektu trwała pięć miesięcy.

Projekt został dofinansowany z Funduszy Norweskich. Kwota dofinansowania wynosi blisko 2,5 mln złotych, z czego 400 tysięcy złotych wynosił wkład własny Lasów Państwowych.

I właśnie ten projekt został oficjalnie zainagurowany specjalną konferencją.

Inauguracja projektu

Konferencja rozpoczęła się od podpisania umowy między Wojciechem Szostakiem, nadleśniczym Nadleśnictwa Augustów i Dianą Piotrowską z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

-Ten projekt będzie wykorzystany dla dobra całego pszczelarstwa w Polsce. Te blisko 2, 5 mln złotych, które zostało przekazane Nadleśnictwu Augustów, będzie szansą na promocję i rozwój naturalnego tradycyjnego bartnictwa. Szansą na rozwój i wsparcie ochrony gatunkowej pszczoły augustowskiej, gatunku rodzimego, który występuje na tym terenie -mówiła podczas konferencji Diana Piotrowska z NFOŚiGW w Warszawie.

Głos zabrał też Wojciech Szostak, nadleśniczy Nadleśnictwa Augustów.

-To przedsięwzięcie jest dla mnie niezwykle ważne, gdyż będzie ściśle dotyczyło pszczoły augustowskiej i będzie polegało na poprawieniu jej stanu bytowego, by mogła w Puszczy Augustowskiej jak najlepiej się rozwijać -podkreślał Wojciech Szostak. -Jestem przekonany, że ten projekt będzie skuteczny jeżeli chodzi o powiększenie liczebności pszczoły augustowskiej. Prace, które będą związane z wprowadzaniem tej pszczoły do puszczy, wspomaganiem jej, leczeniem i dokarmianiem, nie będą ograniczać naturalnego rozmnażania tej pszczoły. Projekt będziemy realizować wspólnie z Nadleśnictwem Szczebra, Głęboki Bród, Płaska, Pomorze oraz z kołem pszczelarzy w Augustowie.

W trakcie konferencji wypowiedziała się także Małgorzata Czyżewska z Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie, która podkreślała, że do obowiązków Lasów Państwowych należy zachowanie różnorodności biologicznej, a augustowski projekt jest tego najlepszym przykładem.

-Zachowanie różnorodności bez ochrony czynnej jest niemożliwe. Nadleśnictwo Augustów wraz z innymi nadleśnictwami biorącymi udział w projekcie podejmuje się ochrony czynnej, zachowania populacji pszczoły augustowskiej poprzez poprawę warunków jej bytowania i utrwalenia tej populacji tak, by była ona stabilna i dalej się rozwijała. Patrząc na dotychczasowe dokonania Nadleśnictwa Augustów, które jest gospodarzem stada żubrów, największego ssaka, myślę, że działania zaplanowane do zrealizowania w tym projekcie będą tak samo dobrze prowadzone, jak wprowadzone tutaj niedawno i doskonale funkcjonujące stado żubrów -mówiła Małgorzata Czyżewska.

Projekt chwaliła też Katarzyna Gurowska z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.

-Docierają do nas niepokojące informacje dotyczące spadku populacji pszczół, a myślę, że jest to doskonały impuls do tego, żeby środowiska najbliżej zainteresowane tym tematem podejmowały aktywności pod kątem poprawy warunków bytowania pszczoły, a tym samym odwrócenia tego trendu -podkreślała Katarzyna Gurowska.

Podczas konferencji wypowiadał się również Marek Pirsztuk, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Augustowie.

- Cieszy mnie, że pszczoła augustowska, ten endemiczny gatunek, będzie wspierany, bo siedlisk tej pszczoły ubywa. Pszczoła augustowska jest niezwykle ciekawym gatunkiem, może mniej miododajnym, ale za to bardziej aktywnym -mówił Marek Pirsztuk.

Kinga Augustynowicz, prezes Koła Terenowego Pszczelarzy w Augustowie, podkreślała, że augustowscy pszczelarze mają doświadczenie w zajmowaniu się pszczołą augustowską.

-Inauguracja tego projektu to jest zupełnie nowa karta historii w ochronie naszej rodzimej pszczoły, którą razem zapiszemy. Będzie to milowy krok w nielicznym utrzymaniu tej pszczoły na terenie niemalże całej Puszczy Augustowskiej, a to znacząco wpłynie na bioróżnorodność. Cieszymy się bardzo, że będziemy mogli wziąć udział w tym projekcie i dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem. Muszę wspomnieć nieżyjącego już wspaniałego pszczelarza ziemi augustowskiej Leszka Żmudę i współtwórcę zachowawczej hodowli pszczoły augustowskiej, pszczelarza, który realizował projekt „Augustowska pszczoła o ratunek woła” , mający na celu zwiększenie populacji tej pszczoły oraz zwrócenie uwagi na to, że ten ekotyp pszczoły jest lokalnym skarbem mającym ogromne znaczenie dla zachowania wielu gatunków roślin -dodała Kinga Augustynowicz.

Cykl cennych wykładów

Po części oficjalnej odbył się cykl wykładów. Piotr Kiersnowski z Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu przedstawił prezentację na temat tradycyjnego bartnictwa. Na temat pszczoły augustowskiej opowiadał dr hab. Zbigniew Kołtowski z Instytutu Ogrodnictwa Państwowego Instytutu Badawczego i Zakładu Pszczelnictwa w Puławach. Na temat ochrony owadów zapylających zaś mówił dr inż. Adam Kwiatkowski z RDLP w Białymstoku.