Julian Wierzbicki urodził się 16 lutego 1916 r. W młodości aktywnie działał w harcerstwie, uprawiał sport, najlepsze wyniki osiągając w pływaniu. Idąc w ślady ojca Michała Wierzbickiego, z zawodu leśnika, ukończył Szkołę Leśną w Żyrowicach. Po jej ukończeniu i odbyciu stażu został zatrudniony w Nadleśnictwie Serwy jako leśniczy w leśnictwie Lipki. Po wybuchu wojny w 1939 r., służył w plutonie leśników w batalionie KOP. Po ucieczce z internowania wrócił do pracy jako leśnik w leśnictwie Busznica, a następnie Podnowinka. Od 1940 r. włączył się do pracy konspiracyjnej, jesienią następnego roku wśród mieszkańców wsi Nowinka, Szczebra i Szczepki powstała pierwsza placówka ZWZ „Szczebro-Olszanka”. Wyznaczony na jej komendanta, Julian Wierzbicki, zorganizował, uzbroił i przeszkolił do walki pluton żołnierzy. Ukończył w tym czasie konspiracyjną Szkołę Podchorążych i awansował do stopnia starszego kaprala podchorążego. Zdekonspirowany przez agentów gestapo, chroniąc się przed aresztowaniem, w listopadzie 1942 r. odszedł z grupą ośmiu osób do Puszczy Augustowskiej, tworząc pod Szczepkami pierwszy obóz partyzancki „Roman”. Jego oddział przeprowadził wiele udanych i brawurowych akcji. Do ważniejszych można zaliczyć: dwukrotne odbicie z suwalskiego szpitala więziennego przetrzymywanych tam partyzantów, zniszczenie torów kolejowych za stacją Blizna, atak na nadleśnictwo w Szczebrze, na posterunek ochrony kolei w Szczepkach, na posterunek żandarmerii w Wychodnym i Suchej Rzeczce. Był dowódcą oddziału stanowiącego podstawę odtwarzanego w ramach akcji „Burza” 3 Pułku Szwoleżerów AK. Zginął zastrzelony 8 sierpnia 1944 r.
Dzień pierwszy. Memoriał strzelecki i rajd rowerowy
Obchody rozpoczęły się III Memoriałem Strzeleckim ppor. Juliana Wierzbickiego „Romana” na strzelnicy w Klonownicy. Zawody przeprowadził i zorganizował Augustowski Klub Strzelecki „Krechowiak”, a puchary ufundował Starosta Augustowski. Uczestnicy rywalizowali w konkurencjach długiej i krótkiej broni bocznego zapłonu.
Wyniki:
1 Mirosław ZAWADZKI, AKS KRECHOWIAK 163.00 100.00%
2 Jacek KRYSIUK, AKS KRECHOWIAK 160.00 98.16%
3 Jerzy GRESIUK, AKS KRECHOWIAK 158.00 96.93%
Dodatkowo przyznano dwa puchary specjalne:
Najlepsze Oko wśród Pań – Edyta RUTKOWSKA, AKS KRECHOWIAK 136.00 83.44%
Najlepsze Oko wśród Juniorów – Charles CUNNINGTON, 109.00 66.87%
Kolejnym punktem programu był III Rajd Rowerowy „Szlakiem Romana”, wytyczonym w 2024 roku na terenie Gminy Nowinka i Nadleśnictwa Szczebra. Trasa liczyła około 20 km i w większości wiodła przez lasy Puszczy Augustowskiej. Rajd rozpoczął się złożeniem kwiatów pod pomnikiem Oddziału Partyzanckiego 3 Pułku Szwoleżerów AK w Nowince. W przejeździe wzięło udział kilkudziesięciu uczestników w różnym wieku.
Podczas rajdu zatrzymywano się przy tablicach informacyjnych, gdzie por. kaw. och. Jacek Iżykowski przybliżył historię oddziału „Romana” i jego dowódcy. Szczególnie poruszający był przystanek w miejscu śmierci ppor. Wierzbickiego – przy kamieniu pamiątkowym odsłoniętym w 2019 roku z inicjatywy Tomasza Kiełczewskiego, kierownika Muzeum Ziemi Augustowskiej. Złożono w tym miejscu kwiaty, zapalono znicze oraz odmówiono modlitwę. Rajd zakończył się dekoracją uczestników przed Gminnym Ośrodkiem Kultury w Nowince. Medale i dyplomy wręczyli: Wójt Gminy Nowinka Teresa Strękowska, Dyrektor GOK Joanna Skrzekut oraz por. kaw. och. Jacek Iżykowski
Dzień drugi. Modlitwa, apel pamięci i bieg patriotyczny
9 sierpnia rozpoczęto od złożenia kwiatów na grobie rodzinnym ppor. Wierzbickiego. Przy mogile bohatera, w asyście warty honorowej Wojska Polskiego, zgromadzili się goście oficjalni, żołnierze, kawalerzyści oraz rodzina „Romana”. Następnie w kaplicy cmentarnej w Szczebrze odprawiono nabożeństwo w intencji ppor. Juliana Wierzbickiego w 82. rocznicę jego śmierci oraz poległych, pomordowanych i zmarłych żołnierzy Oddziałów Partyzanckich AK Obwodów Suwałki i Augustów. Liturgii przewodniczył ks. kanonik Mieczysław Załuska.
W nabożeństwie uczestniczyły poczty sztandarowe 1. Batalionu zmechanizowanego Szwoleżerów Mazowieckich z 15. Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej oraz Szkoły Podstawowej im. Powstańców Styczniowych z Nowinki. Obecni byli licznie zebrani parafianie, przedstawiciele władz centralnych i samorządowych oraz zaproszeni goście, w tym: Poseł na
Sejm RP Jarosław Zieliński, Członek Zarządu Powiatu Augustowskiego -Maciej Zdancewicz, Członek Zarządu Powiatu Augustowskiego – Waldemar Jedliński wraz z małżonką oraz Radny Powiatu Augustowskiego -Mieczysław Sobolewski, Wójt Gminy Nowinka Teresa Strękowska,
Przewodniczący Rady Gminy Nowinka Jerzy Kłoczko, Nadleśniczy Nadleśnictwa Szczebra Przemysław Słuchocki, Danuta i Zbigniew Kaszlej z Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie oraz przedstawiciel Szwadronu Honorowego 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich por. kaw. och. Jacek Iżykowski.
Po Mszy św. głos zabrał Poseł na Sejm RP Jarosław Zieliński. Następnie uczestnicy, w asyście pocztów sztandarowych i żołnierzy WP, przeszli na cmentarz, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze. Danuta i Zbigniew Kaszlej poprowadzili „Szlak Pamięci”, opowiadając o żołnierzach oddziału „Romana” spoczywających na tamtejszej nekropolii.
Uroczystość w Upustku
O godzinie 12:00 przed pomnikiem w Upustku rozpoczęła się uroczystość główna z udziałem kompanii honorowej 1. Batalionu Zmechanizowanego Szwoleżerów Mazowieckich z 15. Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej –jednostki dziedziczącej tradycje 3. Pułku Szwoleżerów, który w ramach akcji „Burza” odtworzył oddział „Romana”. Przemówienia wygłosili: Wójt
Gminy Nowinka Teresa Strękowska, Elżbieta Szpalerska (Rodzina „Romana”), Poseł na Sejm RP Jarosław Zieliński oraz por. kaw. och. Jacek Iżykowski. Podkreślono zasługi „Romana” i jego żołnierzy oraz konieczność pielęgnowania pamięci o tych, których przez lata próbowano wymazać z historii.
Oficer wychowawczy z 1. Batalionu Zmechanizowanego Szwoleżerów Mazowieckich odczytała apel pamięci, w którym przywołano nazwiska dowódców i żołnierzy oddziałów partyzanckich działających na tym terenie. W ciszy lasu donośnie zabrzmiał okrzyk „Polegli na polu chwały”, a następnie salwa honorowa, co wywołało głębokie wzruszenie wśród zebranych. Po apelu delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze pod pomnikiem.
Bieg Pamięci
Po zakończeniu uroczystości odbył się IV Bieg Pamięci ppor. Wierzbickiego ps. „Roman” oraz żołnierzy Oddziałów Partyzanckich AK Obwodów Suwałki i Augustów na symbolicznym dystansie 1944 metrów.
Każdy uczestnik biegu otrzymał pamiątkowy dyplom oraz medal z wizerunkiem „Romana” umieszczonym w kompozycji liści dębu. Najszybsi biegacze otrzymali puchary i nagrody książkowe przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku. Ponadto Członek Zarządu Powiatu Augustowskiego Maciej Zdancewicz wręczył nagrody uczestnikom turnieju strzeleckiego, który odbył się dzień wcześniej. Zwycięzcy poszczególnych kategorii otrzymali puchary i nagrody ufundowane przez Starostę Augustowskiego.
Bieg został perfekcyjnie przeprowadzony i zorganizowany przez Stowarzyszenie Woda-Las z p. Antonim Kuźmą na czele oraz Gminny Ośrodek Kultury w Nowince.
Organizacja wydarzenia, które przywraca pamięć i należny szacunek bohaterom, jest zarówno obowiązkiem, jak i zaszczytem. Połączenie uroczystości oficjalnych z aktywnościami sportowymi – biegiem patriotycznym, rajdem rowerowym i zawodami strzeleckimi – przyciągnęło uczestników w każdym wieku, w tym wielu młodych ludzi. Była to żywa lekcja historii, patriotyzmu i postaw obywatelskich.
Obchody 82. Rocznicy śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego ps. "Roman" zorganizowano przy wsparciu Województwa Podlaskiego -Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego - partnera strategicznego obchodów.
Organizatorzy wydarzenia: Szwadron Honorowy 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich im. płk. Jana Kozietulskiego, Gmina Nowinka, Nadleśnictwo Szczebra oraz Gminny Ośrodek Kultury w Nowince.
Patronat Honorowy:
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku
Partner strategiczny: Województwo Podlaskie
Partnerzy:
Powiat Augustowski, 15 Giżycka Brygada Zmechanizowana im. Zawiszy Czarnego, Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie, Stowarzyszenie Woda-Las, Augustowski Klub Strzelecki Krechowiak, Muzeum Ziemi Augustowskiej, Muzeum Okręgowe w Suwałkach oraz
Stowarzyszenie Poszukiwań Miejsc Walk i Martyrologii Mogił Wojennych Leśni, Augustowianka - naturalna woda mineralna
Dowódca Szwadronu
Piotr Szakacz
Rotmistrz kaw. och.
Szwadron Honorowy 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich
im. Płk. Jana Kozietulskiego
Zdjęcia: Mikołaj Samborek
Napisz komentarz
Komentarze