- ZUS ma ustawowy obowiązek weryfikować, czy zasiłki chorobowe trafiają do osób, którym rzeczywiście przysługują. Kontrole obejmują zarówno sposób wykorzystywania zwolnień lekarskich, jak i prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy. W pierwszym kwartale 2026 roku oddział ZUS w Białymstoku przeprowadził blisko 3,5 tys. kontroli. W ich wyniku wstrzymano wypłatę 82 zasiłków o łącznej wartości 85 tys. zł. Dodatkowo obniżono świadczenia po ustaniu zatrudnienia dla 340 osób na kwotę 1,03 mln zł. Oznacza to, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło łącznie 1,12 mln zł - informuje Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podlaskim.
W całym kraju w tym okresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził 111,6 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy. W ich następstwie wydano 5,3 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych, a kwota wstrzymanych świadczeń wyniosła 9,8 mln zł. Ograniczenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego do 100% przeciętnego wynagrodzenia przyniosło 73,8 mln zł i objęło 36,3 tys. osób. Łącznie kwota obniżonych i cofniętych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w I kwartale 2026 r. wyniosła 83,6 mln zł.
Zwolnienie lekarskie to czas powrotu do zdrowia, a nie urlop
ZUS przypomina, że zwolnienie lekarskie nie jest urlopem wypoczynkowym, w trakcie którego ubezpieczony może dowolnie dysponować swoim czasem. Okres wskazany w zaświadczeniu służy rekonwalescencji i odzyskaniu zdolności do pracy. W tym czasie nie wolno podejmować dodatkowej pracy ani wyjeżdżać na wakacje. Osoba chora może wykonywać jedynie podstawowe czynności życia codziennego, dostosowane do swojego stanu zdrowia, takie jak wizyta u lekarza, wyjście do apteki czy niezbędne zakupy spożywcze. Od 13 kwietnia br. można również wykonywać czynności incydentalne, jeśli w okresie zwolnienia wymagają tego istotne okoliczności. Nie mogą one jednak wynikać z polecenia pracodawcy. Wykonywanie pracy w jednym miejscu zatrudnienia podczas zwolnienia lekarskiego wystawionego u innego pracodawcy, będzie możliwe dopiero od 1 stycznia 2027 roku, pod warunkiem że charakter obowiązków na to pozwali.
Jeśli podczas kontroli ZUS stwierdzi nieprawidłowości, może wydać decyzję o odmowie prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego. Odmowa obejmuje cały okres zwolnienia lekarskiego, w którym ustalono uchybienia, lub pełen miesiąc pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Jeśli świadczenie zostało już wypłacone, ubezpieczony ma obowiązek je zwrócić. Z kolei w ramach kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy lekarz orzecznik ZUS może również skrócić zwolnienie. Jeśli uzna, że stan zdrowia pozwala na powrót do pracy, prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie do dnia badania.
Działania niezgodne z przepisami
Kontrole zwolnień lekarskich w województwie podlaskim pokazują, że część ubezpieczonych traktuje okres chorobowego jako okazję do podejmowania dodatkowej pracy lub organizowania sobie ponadwymiarowego wypoczynku. Skuteczność kontroli prowadzonych przez ZUS rośnie między innymi dzięki sygnałom przekazywanym przez osoby, które zauważają nieprawidłowości. Coraz więcej kontroli rozpoczyna się na podstawie anonimowych zgłoszeń. Białostocki ZUS ujawnił liczne przypadki niewłaściwego wykorzystywania zwolnień lekarskich. Najczęstszym nadużyciem pozostaje wykonywanie pracy u innego pracodawcy. Kontrolerzy odnotowali również przypadek chorego pracownika, którego zastali podczas naprawy samochodu w warsztacie. Tłumaczył, że naprawia własne auto. Nieprawidłowości stwierdzono także u osoby wykonującej prace ogrodnicze na posesji, w tym przy budowie altanki ogrodowej. Podczas kontroli miał na sobie odzież roboczą i trzymał w ręku narzędzia. Z kolei zimą inny ubezpieczony odśnieżał posesję. Twierdził, że chciał jedynie zadbać o schody, jednak odśnieżony był już teren wokół całego domu.
Napisz komentarz
Komentarze