„Każde wycięcie drzewa powinno być przemyślane”

prof. Jerzy Uścinowicz

Po blisko trzech latach od konferencji "Augustów i Ziemia Augustowska za lat 20. Szanse i zagrożenia” zorganizowanej w marcu 2019 roku przez Przegląd Powiatowy, mieliśmy w zeszłym tygodniu szansę uczestniczyć w debacie dotyczącej przyszłości miasta pt. ”Kierunki Rozwoju Augustowa w poszanowaniu Bogactwa Natury”. Debata, co się nieczęsto zdarza, została zorganizowana przez samych mieszkańców, społeczników, głęboko zaniepokojonych działaniami obecnych władz miasta. Można śmiało powiedzieć, że miasto głosem ludzi zawołało o ratunek.

Wydarzenie to wydaje się szczególnie cenne ze względu na jego oddolny charakter, zorganizowane wspólnymi siłami osób bez doświadczenia w tego typu imprezach, skromne, bez pompy, ale bardzo merytoryczne, z głosem, jakiego w Augustowie do tej pory nie było. W debacie wziął udział prof. dr hab. inż. arch. Jerzy Uścinowicz, kierownik Pracowni Architektury Kultur Lokalnych na Wydziale Architektury Politechniki. W roku 2021 prof. Jerzy Uścinowicz został powołany przez Organizację Narodów Zjednoczonych ONZ i UNESCO oraz Międzynarodową Unię Architektów UIA na eksperta i jurora ds. architektury miejsc duchowych oraz ochrony dziedzictwa kulturowego w prestiżowym konkursie architektonicznym dotyczącym „Rekonstrukcji i rehabilitacji kompleksu Al Nouri w Mosulu”.

Szkoda, że w spotkaniu z 21 radnych miejskich, którzy de facto decydują o tym, czy miasto będzie się rozwijało czy nie i w jakim ewentualnie kierunku, uczestniczyło tylko troje, oprócz mnie był jeszcze Marcin Kleczkowski i Tomasz Miklas.

Augustów znajduje się obecnie w momencie, w którym podjęte przez burmistrza i radnych decyzje będą mogły rzutować na oblicze miasta w sposób nieodwracalny, korzystny bądź niekorzystny. Na stronie UM zaprezentowany został dość kontrowersyjny projekt nazwany zdecydowanie na wyrost „Strategią rozwoju Augustowa na lata 2021-2030”. Dokument nie precyzuje w zasadzie, jakie są zamierzenia włodarzy na kolejną dekadę. W szczególności, jakie są planowane poważne inwestycje, gdzie powstaną nowe osiedla mieszkaniowe, w jaki sposób miasto będzie konkurować o nowych mieszkańców z innymi samorządami.

Jesienią 2021 roku ogłoszony został przez burmistrza konkurs na kładkę nad rzeką Nettą z 35-metrową wieżą widokową wraz z windą i dodatkowo tężnią na najniższej kondygnacji wieży. Ja jako radna nie wiem niestety, kto jest autorem wytycznych do konkursu i dlaczego są tak a nie inaczej sformułowane. Uważam, że powinnam wiedzieć, podobnie jak społeczność miejska, a przynajmniej jej część zainteresowana tematem rozwoju miasta. Standardowo, jak to u nas zazwyczaj ma miejsce, jest grupa wszechwiedzących, którzy nie uważają za stosowne nikogo innego pytać o zdanie, wysłuchać opinii lub chociażby o swoich planach szczegółowo poinformować. W siedmioosobowym jury zasiadają architekci Wojciech Rafałko (przewodniczący), Paweł Kotwica, Magdalena Kotwica i Cezary Gierszewski, a także Magdalena Sokołowska, Tomasz Dobkowski i Emilia Wierzbicka. Funkcję sekretarza pełnić będzie Bartosz Cichy. W skład sądu konkursowego powołani zostali zarządzeniem burmistrza nr 282/2021 z dnia 16 września 2021 roku.

Kolejnym istotnym i aktualnym tematem jest przyszły park uzdrowiskowy i wytyczne do planowanego konkursu na jego projekt. Na styczniowym posiedzeniu komisji uzdrowiskowej zaprezentowane zostały elementy, które mogłyby znaleźć się na obszarze parku, czyli m.in. obiekty budowlane m.in. pawilon usługowy z grotą solną, restauracją lub kawiarnią, pawilon bartniczy z miejscem sprzedaży o powierzchni ok. 500 m², różnego rodzaju ścieżki, miejsca odosobnienia, bulodrom, strumyczki i inne elementy, co może wydawać się mało realne i racjonalne, chociażby ze względu na planowaną powierzchnię parku, czyli obszar między ulicą Hotelową a Al. Kardynała Wyszyńskiego. Należy dodać, że średnia powierzchnia parku uzdrowiskowego w Polsce to 29 ha, a nasz ma mieć 18 ha lub mniej, racjonalnym więc wydaje się pytanie, w jaki sposób tę niewielką powierzchnię zagospodarować, by nie uczynić z niej zatłoczonego, zawierającego wszystko po trochu, lunaparku, a przede wszystkim określić należy docelową grupę jego użytkowników oraz cele, jakie ma spełniać. Od tego należałoby wyjść określając założenia konkursowe.

W kontekście wyżej wymienionych istotnych tematów głos prof. Jerzego Uścinowicza w Augustowie zabrzmiał jak głos wołającego na puszczy: „w Augustowie powinna być prowadzona polityka proekologiczna”, „miasto nie powinno przekształcać terenów zielonych na tereny inwestycyjne”, „obiekty, które powstają w mieście, nie powinny agresywnie wpisywać się w krajobraz wysokością, dużą ilością betonu”, „nie wycinać drzew, raczej sadzić drzewa”. Ten głos odczytuję jako głos rozsądku, ponieważ należy chronić i rozwijać uzdrowisko zgodnie z koncepcją zrównoważonego rozwoju. Zrównoważony rozwój to taki, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie.

Pierwszy raz tak naprawdę mieliśmy szansę posłuchać eksperta, który zna dobrze miasto, jego mocne i słabe strony i mówi konkretnie o rozwiązaniach mogących dać nowy, pozytywny impuls rozwojowy dla miasta. Wszystkich, którzy nie mogli osobiście uczestniczyć w debacie serdecznie zachęcam do obejrzenia relacji w Internecie.

Aleksandra Sigillewska