Skandaliczna i kompromitująca pomyłka czy celowa rezygnacja?

Skandaliczna i kompromitująca pomyłka czy celowa rezygnacja?

22 lipca 2019 r. do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wpłynęło ponad 200 zarysów projektów w ramach Programu "Rozwój lokalny". Wpłynął również zarys projektu Gminy Miasta Augustów. Tego dnia zakończył się I etap naboru w którym mógł wziąć udział Augustów. Zarys obejmował kilka stron z propozycjami działań, które miały rozwiązać, do tej pory nierozwiązane problemy miasta.

Dlaczego wpłynęło ponad 200 zarysów? Ponieważ Program „Rozwój Lokalny” finansowany z tzw. funduszy norweskich był skierowany do 255 małych i średnich miast z najtrudniejszą sytuacją społeczno-gospodarczą, wskazanych podczas badania przeprowadzonego przez Polską Akademię Nauk. Augustów został dodatkowo zaliczony do „ścisłej czołówki” 122 miast średnich, którym grozi zapaść społeczno-gospodarcza.

Program „Rozwój lokalny” to pieniądze ze specjalnej puli środków Norwegii, Islandii i Liechtensteinu na projekty z zakresu środowiska, spraw społecznych i gospodarczych. Umożliwia otrzymanie nawet 45 mln złotych na zadania, które mają poprawić sytuację w tych miastach.

11 lipca 2019 roku na posiedzeniu komisji rozwoju odbyła się pierwsza i jednocześnie ostatnia większa dyskusja na temat tego programu. Burmistrz Karolczuk przekonywał, że cytuję: „jest to szansa żeby otrzymać środki, które pomogą nam zrealizować kilka rzeczy”, 24 mln na rzeczy twarde, 16 mln na rzeczy miękkie w tym dokumentację”. Do przygotowania projektu został zatrudniony pan dr Maciej Huculak, który jak powiedział burmistrz „będzie miał na głowie rozwój lokalny”.

Projekt Augustowa miał być odpowiedzią na zjawiska problemowe nękające miasto, wynikające z badań przeprowadzonych przez Polską Akademię Nauk tzn.: niski poziom przedsiębiorczości (mało firm na 1000 mieszkańców), niski dochód na mieszkańca, niskie uczestnictwo w kulturze i sporcie (niskie wydatki), mała liczba powstających mieszkań, mała ilość zieleni urządzonej, mała ilość organizacji pozarządowych i inne, wszystkich nie będę wymieniać.

W związku z tym do zarysu projektu zostały zaproponowane następujące działania:

Muzeum Obławy Augustowskiej, kompleks sal widowiskowo-koncertowych, termomodernizacja budynków w Koszarach, kompleks boisk sportowych w SP2, zagospodarowanie przestrzeni na Kaczym Dołku, przebudowa Atola, kładki piesze nad Kanałami Augustowskim i Bystrym i kilka innych. „Program lokalny”, co niezwykle istotne, umożliwia przeznaczenie 600 tys. euro na zakup nieruchomości, gdyby zaistniała taka potrzeba przy realizacji konkretnego zadania.

II etap dedykowany był wyłącznie 54 miastom - wnioskodawcom, których zarysy projektów zostały najlepiej ocenione w pierwszym etapie naboru. Zarys projektu Gminy Miasta Augustów został zakwalifikowany do II etapu naboru wniosków, co było niewątpliwie dużym sukcesem i szansą. Na 54 zarysy został sklasyfikowany na 25 miejscu.

30 października 2020 roku Gmina Miasto Augustów złożyła do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej kompletną propozycję projektu pod nazwą „Augustów – Miasto napędzane przez Naturę”. Nie mam wiedzy, dlaczego w projekcie widnieją już zupełnie inne działania niż te proponowane wcześniej. Są to m.in. leśny park uzdrowiskowy, budowa dwóch plaż miejskich w Augustowie, przebudowa kładek w ciągu pieszo rowerowym - wzdłuż prawego brzegu rzeki Netty w Augustowie, montaż fotowoltaiki na dachu basenu, modernizacja budynku pływalni miejskiej – wymiana okien w hali basenowej, wykończenia i wyposażenia wnętrz, w zakresie przebudowy i rozbudowy instalacji wentylacji mechanicznej nawiewno – wywiewnej, obywatelski monitoring jezior, badania i analizy jezior wraz z opracowaniem programu ochrony i rekultywacji, automatyczny monitoring jezior augustowskich, monitoring wizyjny, ogrody deszczowe, zielone przystanki, ogrody kieszonkowe, stacje ładowania samochodów elektrycznych i inne, które są wymienione w odpowiedzi na moją interpelację z dnia 10 listopada 2020 r.

14-osobowy zespół powołany przez burmistrza pracował nad projektem cały rok. Podejmowane były w związku z tym różne czynności: konsultacje z mieszkańcami Augustowa np. ankiety skierowane do maturzystów, wywiady z przedstawicielami organizacji pozarządowych, wizyta studyjna Burmistrza Miasta Augustowa w Bodø w Norwegii w dniach 2-5 marca 2020 roku, webinarium online pn. „Jeziora potencjałem rozwojowym Augustowa” a nawet rejs badawczy po augustowskich jeziorach w dniu 17 czerwca 2020 r., w trakcie którego pobrano próbki wody do badań oraz przeprowadzono wizje lokalne.

Na stronie https://www.miasta.pl/aktualnosci/jeziora-motorem-rozwoju-augustowa możemy przeczytać i zobaczyć jak pracują nad projektem podczas rejsu po jeziorach m.in. z-ca burmistrza Filip Chodkiewicz, pełnomocnik ds. komunikacji społecznej Marcin Leoszko, radny miejski Tomasz Dobkowski i inne osoby niewymienione z nazwiska na stronie internetowej.

Warto w tym miejscu podkreślić, że koszty finansowe przygotowania projektu ponieśli wszyscy mieszkańcy Augustowa, ponieważ pokryte zostały z budżetu miasta. Zaproszenie na rejs otrzymały także, jak widać, osoby nienależące do zespołu przygotowującego projekt.

15 grudnia 2020 roku Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej zakończyło proces oceny formalnej 54 kompletnych propozycji projektów złożonych w naborze. Do etapu oceny merytorycznej zakwalifikowano 53 kompletne propozycje projektów. Projekt Gminy Miasta Augustów został odrzucony na etapie oceny formalnej. Powodem odrzucenia wniosku była kwota projektu wykraczająca poza ramy finansowe określone dla projektów. Złożenie kompletnej propozycji projektu na kwotę wykraczającą poza ramy finansowe określone dla projektów, o których mowa w Regulaminie naboru i wyboru projektów w ramach Programu „Rozwój Lokalny” skutkowało pozostawieniem jej bez rozpatrzenia – co wynika z pisma skierowanego do Burmistrza Gminy Miasta Augustów przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w dniu 18 listopada 2020 roku.

Kwota projektu określona w regulaminie od 3 do 10 mln euro została przekroczona o 27 tys. euro. Co zastanawiające, informacja o górnym pułapie tego dofinansowania jest zamieszczona nawet na stronie UM w zakładce „Program Rozwój Lokalny”. Po ocenie formalnej projekt Gminy Miasta Augustów został odrzucony a na jego miejsce wprowadzono projekt Sokołowa Podlaskiego pn. „Sokołów Podlaski – modelowym miastem dobrego życia „Cittaslow”.

Nie doszło nawet do oceny merytorycznej projektu, więc nie wiemy jak projekt zostałby oceniony w porównaniu do propozycji innych samorządów. W moim przekonaniu zmarnowano rok pracy niemałej grupy osób, ale przede wszystkim mieszkańcy zostali pozbawieni możliwości skorzystania z dofinansowania w ramach programu, a tym samym realizacji inwestycji zawartych w projekcie.

Dofinansowanie uzyskane w ramach projektu mogło pomóc rozwiązać określone problemy Augustowa, ograniczyć negatywne zjawiska i podnieść standard życia mieszkańców, niestety już wiemy że tak się nie stanie. Od ilu lat w Augustowie szukamy pieniędzy na monitoring miejski, na remont dworca PKP, na rewitalizację Kaczego Dołka lub Osiedla Koszary? Tego typu zadania mogły być realizowane w ramach tego programu. Od 13 do 45 milionów złotych mogło trafić do nas, mieszkańców Augustowa. Nad tym nie można tak zwyczajnie przejść do porządku dziennego, bo ktoś „się pomylił”.

Dla przykładu Złotów (18-tysięczne miasto w Wielkopolsce) za pieniądze z funduszy norweskich planuje wyremontować dworzec PKP, wykona odwierty geologiczne w celu diagnozy zasobów naturalnych miasta – wody, borowiny, wykona kompleksową termomodernizację oraz podłączenie komunalnych budynków mieszkalnych do ogrzewania niskoemisyjnego, zamontuje panele fotowoltaiczne na obiektach użyteczności publicznej, otworzy hostel/schronisko młodzieżowe przystosowane dla osób niepełnosprawnych, utworzy pole namiotowe z infrastrukturą sanitarną i stanowiska dla kamperów, wyremontuje bibliotekę i dostosuje do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, uatrakcyjni plażę miejską. To będzie prawdziwy rozwój!

Tłumaczenie, że winni są urzędnicy, że doszło do pomyłki, to bajeczki w które chyba nikt nie wierzy. Wygląda to raczej na przemyślaną na chłodno rezygnację. Czy dlatego że, projekt nie umożliwiał pozyskania środków na budowę ulic? A może pojawiła się obawa że, realizacja projektu rozłożona na 2-3 lata będzie wymagała dużego zaangażowania urzędników lub pociągnie za sobą pewne koszty? Ktoś, kto podjął taką decyzję działał jednak w moim przekonaniu na szkodę obecnych i przyszłych mieszkańców Augustowa.

Nawet gdyby przyjąć że nie była to celowa rezygnacja, a jedynie żenująca i kompromitująca pomyłka, świadczyć to może tylko i wyłącznie o tym, jak mało ważny dla ekipy rządzącej był opisany w tym felietonie projekt.

Aleksandra Sigillewska