Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
czwartek, 25 kwietnia 2024 13:23
Przeczytaj koniecznie!
Reklama

Znaleziono szczątki w Osowym Grądzie

Podziel się
Oceń

Pod koniec października w pobliżu wsi Osowy Grąd w powiecie augustowskim grupa archeologów z Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej, przeprowadziła prace poszukiwawcze i znalazła szczątki prawdopodobnie jednej z ofiar Obławy Augustowskiej. Zachodzi podejrzenie, że kości należą do ppor. Wacława Sobolewskiego ps. Sęk. Tożsamość szczątków mają ustalić badania genetyczne.
Znaleziono szczątki w Osowym Grądzie

Pod koniec października w pobliżu wsi Osowy Grąd w powiecie augustowskim grupa archeologów z Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej, przeprowadziła  prace poszukiwawcze i znalazła szczątki prawdopodobnie jednej z ofiar Obławy Augustowskiej. Zachodzi podejrzenie, że kości należą do ppor. Wacława Sobolewskiego ps. Sęk. Tożsamość szczątków mają ustalić badania genetyczne.

 

Beata Perzanowska

 

Obława Augustowska jest nazywana Małym Katyniem. W okresie od 10 do 25 lipca 1945 roku Sowieci wspierani przez jednostki NKWD otaczali wsie Augustowszczyzny, Suwalszczyzny i Sejneńszczyzny i aresztowali ich mieszkańców podejrzanych o kontakty z partyzantką niepodległościową. Zatrzymano wówczas ponad siedem tysięcy osób, które torturowano i w brutalny sposób przesłuchiwano. Część tych osób wróciła do domów, ale los ponad 600 aresztowanych jest do tej pory nieznany. Śledztwo w sprawie tej największej zbrodni komunistycznej w powojennej Polsce od wielu lat prowadzi białostocki oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ale do tej pory strona rosyjska odmawia pomocy w wyjaśnieniu tej zbrodni. Od tych tragicznych wydarzeń minęło już 74 lata i nadal nie wiadomo, gdzie dokładnie znajdują się groby ofiar Obławy Augustowskiej. Od wielu lat historycy poszukują miejsca pochówku i do tej pory nie natknięto się na żaden ślad szczątków ofiar. Do tej pory, bo pod koniec października tego roku IPN dokonał odkrycia szczątków w Osowym Grądzie, należących najprawdopodobniej do jednej z ofiar Obławy Augustowskiej.

 

„Sęk” zginął podczas ucieczki z konwoju

 

Pracownik Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku przeprowadził kwerendę archiwalną, czyli ponownie przejrzał zgromadzone archiwum i w wyniku rozmów z mieszkańcami regionu ustalił, że w pobliżu miejscowości Osowy Grąd mogą znajdować się szczątki ppor. Wacława Sobolewskiego ps. „Sęk”, jednej z ofiar Obławy Augustowskiej. Przypuszczenie to potwierdzały wspomnienia spisane w 1987 roku przez brata „Sęka” Tadeusza Sobolewskiego i relacje żyjącego świadka zabójstwa Wacława Sobolewskiego. Z tym świadkiem pracownik IPN-u rozmawiał wiosną tego roku. Ze wspomnień świadka wynika, iż „Sęk” został zamordowany przy próbie ucieczki z sowieckiego konwoju. Ciało zastrzelonego ppor. Wacława Sobolewskiego miało zostać przewiezione w pobliże poniemieckich okopów i tam zakopane. Okoliczności zamordowania „Sęka” dokładnie opisał jego brat Tadeusz Sobolewski w maszynopisie „Życie w niewoli. Wspomnienia z lat 1939–1987” (Augustów 1987). Oto treść tego zapisu: „Po kilkunastu dniach „Sęka” zabrało dwóch bojców i poprowadziło do Augustowa, odległego o około 12 km. W miejscowości Osowy Grąd, jeden z bojców wszedł do pobliskiego domu, gdzie był zainstalowany wojskowy telefon. „Sęk” pozostał z jednym tylko bojcem. Mając ręce skute do przodu – grzmotnął kajdankami w łeb bolszewika. Ten wywrócił się zamroczony, a „Sęk” zaczął uciekać w kierunku pobliskiego lasu. Ucieczka nie rokowała wielkich nadziei, był przecież skuty, a ponadto w czasie badań mocno pobity. Stąd też bieg jego nie był szybki. Drugi bojec wybiegł z mieszkania i widząc, co się dzieje, puścił serię z automatu w kierunku uciekającego. Niestety, była celna –„Sęk” upadł. Ogłuszony bojec odzyskał przytomność i obaj mordercy podeszli do leżącego. Widząc, że jeszcze żyje – jeden z nich oddał serię z automatu wzdłuż ciała (…). Ciało załadowali na chłopską furmankę i zawieźli do znajdujących się w pobliżu okopów po artylerii niemieckiej i tam zakopali”.

Ppor. Wacław Sobolewski ps. „Sęk”, „Skała” urodził się 12 sierpnia 1916 we wsi Topiłówka. W wieku 16 lat został przyjęty do Podoficerskiej Szkoły Piechoty dla Małoletnich w Śremie. Po jej ukończeniu w 1935, został skierowany do 78 pp. w Baranowiczach. Podczas wojny obronnej 1939 walczył pod Mławą, a następnie w obronie Warszawy. Po kapitulacji miasta dostał się do niewoli, z której zbiegł. W 1940 w wyniku zdrady został zatrzymany przez NKWD i umieszczony w augustowskim areszcie, a następnie w więzieniu w Grodnie, skąd wyszedł w czerwcu 1941. 7 sierpnia 1941 został zaprzysiężony przez Piotra Milanowskiego ps. „Ćma” do konspiracji. W czerwcu 1942 zagrożony aresztowaniem zbiegł do lasu, gdzie zorganizował oddział partyzancki. Po zakończeniu akcji „Burza” (1945) zamieszkał razem z narzeczoną we wsi Kamienna Nowa (pow. sokólski). W 1945 roku ok. 30-osobowy oddział pod dowództwem „Skały” dokonał szeregu akcji zbrojnych skierowanych przeciwko przedstawicielom władzy ludowej, posterunkom MO i UB, a także transportom. Podczas tzw. Obławy Augustowskiej został zatrzymany przez Sowietów i zabity w trakcie próby ucieczki. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Pośmiertnie awansowany do stopnia ppor. czasu wojny.

 

Szczątki znaleziono w październiku

 

Grupa archeologów w dniach 28-30 października w domniemanym miejscu pochówku „Sęka” przeprowadziła prace poszukiwawcze. Natknęła się na szczątki jednej osoby. To czy należą do ppor. Wacława Sobolewskiego potwierdzi identyfikacja genetyczna. Jeśli badania potwierdzą tożsamość odnalezionej osoby, to jak informują specjaliści z białostockiego IPN-u, będzie to bardzo ważny krok na drodze do przywracania pamięci o ofiarach Obławy Augustowskiej.

Na podstawie komunikatu białostockiego oddziału IPN

Fot. Paweł Nowik z IPN

Rozmawialiśmy z Danutą Kaszlej, prezeską Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie. Klub zajmuje się między innymi pielęgnowaniem pamięci o ofiarach Obławy Augustowskiej. Nasze pytanie dotyczyło znaczenia odnalezienia szczątków ppor. Wacława Sobolewskiego, ps. „Sęk”, „Skała”. Danuta Kaszlej twierdzi, że odnalezienie szczątków jest ważne z trzech powodów.

Jak mówi pani prezes możemy zadbać o pochówek i oddanie hołdu człowiekowi, które całe swe 29 -letnie życie poświęcił Polsce. Dobrze się zasłużył walcząc o jej niepodległość jako żołnierz Wojska Polskiego w 1939 r. i jako dowódca partyzancki w strukturach AK – AKO Obwodu Augustów. Był dowódcą o długim stażu i dużym doświadczeniu, walczącym z okupantem niemieckim i sowieckim. On sam i jego rodzina byli represjonowani przez obydwa totalitaryzmy – rodzinę zesłano w głąb ZSRS, on i bracia doświadczyli aresztowania przez NKWD, uwięzienia, ukrywania się przed Niemcami, walki z nimi w szeregach Armii Krajowej. Wacław Sobolewski przetrwał koszmar prawie sześciu lat wojny i zginął w czasie rzekomego pokoju, już po kapitulacji Niemiec. Został zastrzelony w lipcu 1945 r. przez sowieckie wojska, realizujące wymierzoną w polskich patriotów Obławę Augustowską. Ten pochodzący z Topiłówki Żołnierz Wyklęty, bo Niezłomny, zasłużył na godny pochówek i naszą pamięć.

Odnalezione szczątki ppor. Wacława Sobolewskiego, ps. „Sęk”, „Skała”, są w chwili obecnej – pomimo upływu ponad 74 lat – jedynymi, spośród wszystkich ofiar Obławy Augustowskiej, które możemy pogrzebać. To ważne, ponieważ po identyfikacji zaistnieje choć jedna prawdziwa mogiła. To „aż” i „tylko” , bo reszta osób zamordowanych w lipcu 1945 r. swoich mogił wciąż nie ma. Niestety odkrycie jamy grobowej w Osowym Grądzie nie przybliża nas do odnalezienia zbiorowych dołów śmierci pozostałych ofiar. „Skała” zginął inaczej niż przewidywał to sowiecki plan zbrodni - został zastrzelony podczas próby ucieczki i zakopany w pobliżu miejsca śmierci. Źródła wskazują potencjalne miejsce zbiorowego dołu śmierci ofiar Obławy Augustowskiej w pasie nadgranicznym po białoruskiej stronie w pobliżu Kalet, w rejonie nieistniejącej już leśniczówki Giedź. Władze Białorusi nie zgadzają się na sprawdzenie tego miejsca. Nie ma też zgody Rosji na udostępnienie dokumentów archiwalnych pozwalających na lokalizację szczątków ofiar sowieckiej zbrodni z lipca 1945 r. Od kilku lat trwa impas w prowadzonym przez prokuratorów IPN śledztwie w sprawie Obławy Augustowskiej i odnalezienie przez historyków miejsca ukrycia ciała Wacława Sobolewskiego go nie przełamie. Jego grób będzie miał znaczenie symboliczne.

Odnalezienie szczątków Wacława Sobolewskiego każe szanować relacje świadków, uczy wytrwałości i rzetelności. Fakt zastrzelenia „Skały” w pobliżu wsi Osowy Grąd był znany od 74 lat, mówili o tym świadkowie wydarzeń, utrwalił to w pamiętniku brat Wacława – Tadeusz Sobolewski. Pomimo zachowania pamięci o tym wydarzeniu, dotąd starania o znalezienie miejsca zakopania ciała były nieskuteczne. Wdzięczność należy się historykom z białostockiego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, którzy tego dokonali.

 

 



Napisz komentarz
Komentarze
zachmurzenie duże

Temperatura: 5°CMiasto: Augustów

Ciśnienie: 1006 hPa
Wiatr: 12 km/h

Reklama
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 1
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 2
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 3
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 4
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 5
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 6
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 7
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 8
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 9
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 10
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 11
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 12
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 13
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 14
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 15
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 16
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 1Strona nr 1
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 2Strona nr 2
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 3Strona nr 3
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 4Strona nr 4
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 5Strona nr 5
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 6Strona nr 6
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 7Strona nr 7
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 8Strona nr 8
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 9Strona nr 9
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 10Strona nr 10
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 11Strona nr 11
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 12Strona nr 12
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 13Strona nr 13
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 14Strona nr 14
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 15Strona nr 15
Przegląd Powiatowy nr 15/1184 z 18-04-2024 r. - strona 16Strona nr 16
Reklama
News will be here
KOMENTARZE
Autor komentarza: AdrasteyaTreść komentarza: Gratulacje dla Andrzeja Zarzeckiego za podjęcie nierównej walki z naczelnym ratuszowym kabotynem. P.S. Oczekuję od radnych KO i PiS działania na rzecz mieszkańców, w tym zdecydowanego przeciwstawiania się frywolnemu wydawaniu z budżetu miejskiego milionów złotych na "warszawskie" uposażenie burmiszcza Karolczuka, podwajaniu jego zastępców, gazetkę propagandową pod jego redakcją, irracjonalne i niewiarygodnie drogie megalomańskie wodotryski burmiszcza Karolczuka i ekipy NM.Data dodania komentarza: 25.04.2024, 10:46Źródło komentarza: Andrzej Zarzecki kieruje list do mieszkańcówAutor komentarza: ta jasne jak słońceTreść komentarza: Mieszkańcy wybrali osoby do zarządzania powiatem i ta wola powinna być uszanowana. Kto dostał najwięcej głosów ten zajmuje stanowiska.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 18:22Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: oolooTreść komentarza: Udanego odpoczynku. Będziemy wspierać po powrocie..Data dodania komentarza: 23.04.2024, 15:40Źródło komentarza: Zasłużony urlop redakcyjnyAutor komentarza: Augustów to jego mieszkańcyTreść komentarza: Myślę że to tylko Pobożne życzenia i oczekiwania z Twojej strony. Przecież gazetka miejska której sprzeciwiał się za poprzednika niejaki Chodakowski jest po to aby promować sukces w każdej sferze działań Karolczuka włącznie z przypisywaniem sobie inwestycji innych np. starostwa . O likwidacji etatu drugiego zastępcy nie było mowy więc rozpasania ciąg dalszy nastąpi. Proszę zapytać jeszcze ilu było urzędników za poprzednika w UM a ilu jest teraz . Zapewne też zostanie to bez odpowiedzi. No cóż ale ważna jest teraz rodzina ;-) Nasza rodzina :-) Ciemny lud wszystko kupi a najlepiej jak dostanie za darmo.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 14:45Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: JaTreść komentarza: Alu daj spokój, z jedynki wynik powinien być wyższy, Pan Skubis uzyskał rewelacyjny wynik a startował nie z takiego miasta jak AugustówData dodania komentarza: 23.04.2024, 14:21Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: Chcemy Jolanty!!Treść komentarza: Tylko Jola na przewodniczącą. To osoba poważna i uczciwa, nieagresywna i wyważona. A że mało głosów to żaden argument, sensu w oddawaniu głosów przez wyborców nie szukaj.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 14:04Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: HerodotTreść komentarza: Andrzeju, Ty nie przegrałeś. Niestety przegrał Augustów. Niestety przegrali mieszkańcy Augustowa.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 13:20Źródło komentarza: Andrzej Zarzecki kieruje list do mieszkańcówAutor komentarza: ZygmuntTreść komentarza: Wielki szacunek Andrzeju że podjąłeś próbę zburzenia tego układu który drenuje kasę miejską dla osiągnięcia ich celów i im bliskim towarzyszom. Zabrakło jak sądzę darmowego pączka, kwiatka, ciasteczka ,kawy, bezpłatnej gazetki rozdawanej pod marketami i wrzucanej do skrzynek na listy czy też loterii fantowej za nasze pieniądze że niby bez związku z kampanią i że w czasie wyborów. Nachodzenie mieszkańców w ich domach i mieszkaniach To nic ,to tylko pokazuje jakiego pokroju mamy mieszkańców a zarazem wyborców. W końcu rozpaczliwego apelu zastępcy o poparcie kandydatury jego szefa bo jak mniemam chłopiec by stracił ciepłą posadkę. Miasto pustoszeje i brak jest ludzi młodych wykształconych rozumiejących otaczającą ich rzeczywistość , rozumiejących że nic nie dostaje się za darmo. Pozostają mieszkańcy w starszym wieku którzy nie mają dostępu do internetu lub nie potrafią obsłużyć komputera nie stać ich na kupno gazety w sklepie a jedynym źródłem informacji jest znajomy , sąsiad , kościół, lub darmowej gazetki redagowanej pod egidą i nadzorem burmistrza i jego ekipy która tak licznie zasiliła szeregi obsługi UM. W takiej oto rzeczywistości i udziału zaledwie l ponad 30% uprawnionych do głosowania uzyskałeś bardzo dobry wynik . Jeszcze raz szczere gratulacje i za poświęcony Twój czas prywatny w przeciwieństwie do przeciwników którzy nie rzadko promowali siebie w godzinach pracy .Data dodania komentarza: 23.04.2024, 12:23Źródło komentarza: Andrzej Zarzecki kieruje list do mieszkańcówAutor komentarza: HipokryciTreść komentarza: Po pierwszej turze wyborów ich miastowi zachęcali wszystkich do zdejmowania banerów. Dlaczego jeszcze wisi największy baner z wyciągniętymi rękoma ? Wiem wygrał ale to nadal tylko 3591 głosów na ok. 28 może tysięcy mieszkańców i tylko pięć mandatów do RM . Więc może czas posprzątać po sobie ?Data dodania komentarza: 23.04.2024, 11:17Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: Magiellos z AugustowaTreść komentarza: Nie mieszkańcy powiatu a jak już to Augustowa. I miała najwyższy wynik nie z racji tego że była najlepsza ale dla tego że startowała z 1 z pisu co dał jej Wnukowski zapewne i najlepszy bo najliczniejszy okręg wyborczy. Kleczkowski nawet jakby startował to zdecydowanie miałby lepszy wynik od niej. Trzeba przypomnieć że ta Pani zdobyła najgorszy wynik ze wszystkich kandydatów do powiatu z list pisu od trzech kadencji.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 08:51Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: tutejszyTreść komentarza: Panie Andrzeju. Odniósł Pan ogromny sukces. Powodzenia.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 08:09Źródło komentarza: Andrzej Zarzecki kieruje list do mieszkańcówAutor komentarza: PustostanTreść komentarza: Ty tak na poważnie ? Jola Roszkowski otrzymała zaledwie ponad 60 głosów i ma zostać według Ciebie przewodniczącą RM ? To teraz wiem czemu wygrał Karolczuk.Data dodania komentarza: 23.04.2024, 06:43Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: DianaTreść komentarza: Miłego wypoczynku. Prosimy nabierać wigoru i ładować baterie, bo serial z Mironem będzie miał, zdaje się, jednak ciąg dalszy... :))Data dodania komentarza: 23.04.2024, 00:45Źródło komentarza: Zasłużony urlop redakcyjnyAutor komentarza: RewelkaTreść komentarza: Pewnie wygrali bo pozwozili tabuny swoich z Białegostoku, Warszawy i OlsztynaData dodania komentarza: 22.04.2024, 22:25Źródło komentarza: Andrzej Zarzecki kieruje list do mieszkańcówAutor komentarza: oolooTreść komentarza: Więc baw się..Data dodania komentarza: 22.04.2024, 21:33Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: IgrzyskaTreść komentarza: Ma Pani prawo się złościć ale czego się nie robi żeby się utrzymać przy korycie.Data dodania komentarza: 22.04.2024, 19:58Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: Jest super a będzie jeszcze lepiejTreść komentarza: A dlaczego mają płakać? Są nowe place zabaw, będzie dobrze.Data dodania komentarza: 22.04.2024, 19:20Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: Brawo pani JoluTreść komentarza: Pani Jolanta Oneta ma już duże doświadczenie w radzie. Była przewodniczącą komisji rewizyjnej, dała się poznać jako osoba spokojna, merytorycznie przygotowana, dyplomatyczna. Na przewodniczącą rady w Augustowie osoba idealna.Data dodania komentarza: 22.04.2024, 19:11Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: PiS w Augustowie bierze całą pulę!Treść komentarza: Pani Alicja bezapelacyjnie powinna być starościną. Mieszkańcy powiatu augustowskiego swoimi głosami dali jej najmocniejszy mandat. Natomiast wicestarościną powinna być pani Lisek. Będzie się działo!Data dodania komentarza: 22.04.2024, 19:01Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00Autor komentarza: To nie jest mój burmistrzTreść komentarza: Właśnie trwa losowanie nagrody. Uwłaczającej nagrody za to że ktoś wypełnił ankietę, kiełbasa wyborcza. Wszystko byłoby ok gdyby nie to że kilka razy prosiłam o umorzenie opłaty za obiad bo mam różne miesiące i się nie dało, nie można. Sama wychowuje dwójkę dzieci, mąż odszedł. Nie dało się umorzyć 200 zł a dzisiaj widzę że z 1000 wpłat takich jak moja ktoś otrzymał samochód - nowy Toyota. Cieszę się że to nie ja, ja bym nie miała na OC ani paliwo. Tym się różni życie elity w retuszu i życie normalnych ludzi w tym mieście. Szkoda życiaData dodania komentarza: 22.04.2024, 18:18Źródło komentarza: Frekwencja do godziny 17.00
Reklama