Święty Budżet Mieszkańców

Augustowski Budżet Obywatelski funkcjonuje od roku 2016. W jego ramach zrealizowano wiele zadań m.in. przygotowanie dokumentacji boiska do piłki nożnej ul. Tytoniowa, obchody 100-lecia osiedla Lipowiec, odnowienie księgozbioru Miejskiej Biblioteki Publicznej, stałe miejsce do grillowania w Augustowie, lodowisko, skałki wspinaczkowe, akcja sterylizacja, Dogosfera - Psi park, miejsce odpoczynku rowerzystów i pieszych przy trasie Green Velo do Sajenka, kurtyna wodna na gorące dni, festyn rodzinny "budujemy więzi – od juniora do seniora".

Celem wprowadzenia do samorządowego porządku prawnego budżetu obywatelskiego, jest aktywizacja mieszkańców poszczególnych gmin poprzez możliwość współdecydowania o tym co powstanie w ich mieście i zachęcenie do składania projektów, które wzbogacą daną społeczność. I to się w dużej mierze w Polsce jak i w Augustowie udało. Widać wyraźnie, że z roku na rok coraz więcej mieszkańców oddaje swój głos w augustowskim budżecie obywatelskim.

Niestety w roku 2020 wydarzyła się rzecz bardzo przykra. Burmistrz wraz z grupą swoich radnych przesunął realizację zadań z Augustowskiego Budżetu Obywatelskiego, które miały być zrealizowane w roku 2020, na rok kolejny. Były to projekty bardzo oczekiwane przez mieszkańców miasta, zarówno starszych i młodszych m.in. plac zabaw i siłownia zewnętrzna na Śródmieściu „Activity Park”, siłownia zewnętrzna i plac zabaw dla dzieci ,,Ustronie przy Kanale”, doposażenie siłowni zewnętrznej ,,Osiedle Koszary” w urządzenia dla osób
z niepełnosprawnością na wózkach, zakup defibrylatorów.

W związku z podjęciem tej decyzji wzrasta ryzyko, że zaplanowane na 2020 zadania w przyszłym roku nie zostaną już zrealizowane, ze względu na inflację i rosnące koszty. Prawie 4 tysiące głosów oddanych w edycji 2020 ABO może zostać zmarnowanych przez decyzję włodarzy. Tak niestety stało się z 1158 głosami oddanymi na budowę ośrodka sportów plażowych nad Neckiem. Może niewiele osób już pamięta, że miało być to boisko wielofunkcyjne do sportów plażowych: piłki nożnej (beach soccera), piłki ręcznej plażowej, piłki siatkowej plażowej i 3 boisk pomocniczych do siatkówki plażowej wraz z dojściem chodnikowym wkoło boiska i placem utwardzonym pod trybuny sportowe. Zadanie wybrane zostało do realizacji w roku 2018, do tej pory nie zostało zrealizowane i jego realizacja znowu została przesunięta na rok 2021.

Czy kolejne zadania dołączą do grupy nigdy niezrealizowanych? Obawiam się, że tak. W roku 2021 nastąpi kumulacja zadań z dwóch budżetów obywatelskich. Biorąc po uwagę politykę inwestycyjną obecnych władz miasta i grupy popierających ich radnych, realizacja tych zadań wydaje się raczej niemożliwa.

Moim zdaniem decyzja o odstąpieniu od realizacji zadań z budżetu obywatelskiego w roku 2020 jest decyzją błędną i szkodliwą, nieuzasadnioną także względami finansowymi. Argumentowano ją oczywiście kryzysem finansów miasta, spadkiem dochodów, brakiem środków. Nie jest to prawda – pieniądze na inwestycje w budżecie miasta są dostępne – płyną na przykład szerokim strumieniem na budowę peryferyjnych ulic.

Budżet obywatelski jest szczególną formą demokracji lokalnej pozwalającą mieszkańcom na aktywność - wspomagającą zawiązywanie więzi społecznych, podejmowanie decyzji w sprawach ważnych dla nich i ich społeczności. Mieszkańcy wiedzą, co jest im najbardziej potrzebne w danym momencie. Odbieranie im tego prawa postrzegam jako krok wstecz, do czasów realnego socjalizmu. Wtedy władza też wiedziała najlepiej: co, gdzie i komu jest potrzebne.

Mieszkańcy płacąc podatki w konkretnej gminie powinni mieć wpływ na co zostaną one przeznaczone. Obecnie kwota ABO to 500 tysięcy złotych, co przy wydatkach budżetu w wysokości 170 mln złotych wydaje się kwotą niewielką. Tymczasem władze miasta odbierają mieszkańcom nawet tę skromną możliwość wpływania na to jak wygląda Augustów, uzurpując sobie prawo do decydowania o wszystkim. Czy aby na pewno radni burmistrza w liczbie 11 osób „wiedzą lepiej” niż prawie 4 tys. mieszkańców, którzy oddali swoje głosy na projekty w ramach Augustowskiego Budżetu Obywatelskiego?

Reasumując – budżet obywatelski jest szczególna formą demokracji lokalnej, zwłaszcza ze względu na swój walor edukacyjny. Dzięki niemu mieszkańcy mogą dostrzec swój realny wpływ na zmiany, które zachodzą w ich bezpośrednim otoczeniu, mogą poczuć na własnej skórze jak dzięki ich decyzjom i zaangażowaniu zmieni się ich mała ojczyzna. W tym kontekście gwałt dokonany w tym roku na Augustowskim Budżecie Obywatelskim jawi się jako szczególnie brutalny i bolesny. Dosadnie pokazuje ludziom, że są potrzebni raz na kilka lat, tylko wtedy, kiedy trzeba oddać głos. Zapamiętajmy więc, kto i jakie podejmował decyzje, żeby tę pamięć wykorzystać, kiedy cała paleta uśmiechniętych twarzy będzie się do nas mizdrzyć z plakatów wyborczych.

Aleksandra Sigillewska