Mały Katyń na Augustowszczyźnie - wywiad z historykiem i starostą augustowskim Jarosławem Szlaszyńskim

Władza radziecka chciała oczyścić naszą ziemię ze środowisk patriotycznych, żeby łatwiej narzucić społeczeństwu polskiemu władzę komunistyczną, reprezentowaną przez delegatów tzw. Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego całkowicie uzależnionego od Związku Sowieckiego i realizującego jego politykę. Dlatego stosunek miejscowej ludności do wojsk radzieckich i prokomunistycznych władz polskich był nieprzychylny. Po ofensywie styczniowej 1945 roku, gdy frontowe wojska sowieckie opuściły nasze ziemie i ruszyły na zachód, oddziały Armii Krajowej przystąpiły do usuwania władzy narzuconej Polsce przez sowietów. Na wiosnę 1945 roku teren został całkowicie opanowany przez struktury polskiego podziemia. Nie funkcjonowały urzędy gminne, obszar był kontrolowany całkowicie przez patrole Armii Krajowej Obywateli. Wykonywano wyroki na osobach kolaborujących z Sowietami, ich informatorach i donosicielach. Poparcie ludności dla działań Armii Krajowej Obywateli było powszechne. W kierownictwie NKWD zrodziła się wówczas idea przeprowadzenia obławy, przeczesania terenu na szeroką skalę i odcięcia oddziałów partyzanckich od wsparcia ludności, aresztowania osób zaangażowanych w podziemie niepodległościowe i ich zlikwidowanie. Obławę przeprowadzono w dniach od 12 do 25 lipca 1945 roku, zatrzymując ponad 7 tysięcy osób. Po przesłuchaniach, nieraz często bardzo brutalnych, wywieziono i zgładzono w niewiadomym miejscu z całą pewnością 592 osoby, choć wiele poszlak wskazuje na to, że ofiar mogło być znacznie więcej.